Slinger

Canon van Lochem

Zoals een mens wordt gevormd door ervaringen en herinneringen, zo krijgt een plaats reliëf door de dingen die zich er hebben afgespeeld. Klik op de illustratie herboven en laat u rondleiden in de geschiedenis van Lochem.

Dat geldt voor een heel specifieke plaats, zoals de Spitholderbrug of landgoed Verwolde, dat geldt voor een 'plaats' in de betekenis van een woonkern, zoals Epse of Zwiep, en dat geldt ook als we met 'plaats' een hele gemeente, zoals Lochem, bedoelen. Wie weet wat een mens heeft meegemaakt en wie weet wat in het verleden op of in een bepaalde plaats is gebeurd kijkt met een andere, zowel scherpere als mildere, blik naar gebeurtenissen van vandaag.

Deze 'canon' van Lochem geeft via 35 'vensters' een blik op de belangrijkste personen, locaties en gebeurtenissen uit de geschiedenis van de gemeente Lochem.Geografie en omgeving zijn natuurlijk van groot belang voor de ontwikkeling van een plaats. Stuwwallen uit de ijstijd vormden het landschap, rivieren vormden zowel grens als verbindingsweg. Veel van wat Lochem meemaakte was onderdeel van de geschiedenis van het graafschap Zutphen - 'de Graafschap' - , waarvan het de noordelijke uithoek vormt.

Zo zijn grafheuvels, oude rechtspraak en de marken, zoals in deze canon behandeld, niet uniek voor Lochem; de genoemde namen en voorbeelden natuurlijk wel.

Sommige gebeurtenissen hadden typisch te maken met de kleine stad Lochem, zoals de belegering in de zestiende eeuw of de oprichting van schouwburg en ziekenhuis in de negentiende eeuw. Op het land vonden weer andere ontwikkelingen  plaats, zoals het ontstaan van havezaten en landgoederen of de opkomst en fusies van de agrarische coöperaties.

In de loop van de eeuwen is te zien hoe Lochem niet alleen onderdeel is van Graafschap en Gelre, maar ook van Nederland en Europa.  Als in deze canon het openbaar vervoer, de werkverschaffing  en de plaatselijke oorlogshandelingen wordt beschreven dan passen die thema's naadloos in de canon voor Nederland, ook al zijn de voorbeelden Lochems. De genoemde beeldend kunstenaars en muzikanten zijn niet alleen typisch Lochems, maar ook (inter)nationaal bekend.

De rode draad door deze canon is dan ook de vergroting van schaal en horizon. De Lochemse burger overziet een steeds groter deel van de aardbol als zijn leefwereld. En dan ontstaat vaak weer, misschien als tegenwicht, grotere belangstelling voor de wereld naast de deur.

Hotel Roskam
Lochemse families
Onder de mensen die een belangrijke rol speelden in het bestuur of de ontwikkeling van Lochem zijn vaak diverse leden van eenzelfde geslacht of familie.
Hotel Stad Lochem
Indisch Lochem
Java, Borneo, Celebes en Sumatra zijn eilanden uit de Ind(ones)ische archipel, maar ook huizen op de vijfsprong Nieuwstad- Barchemseweg in Lochem.
Wit Wief
Witte Wieven
In de tijd voor de kerstening geloven de mensen in Lochem en omstreken in bovennatuurlijke wezens, die niet allemaal het goede met de mensen voor...
Wilhelmina
Gorsselse heide
Rond 1800 strekten heidevelden zich uit tot voorbij Gorssel. Tegenwoordig is de "Gorsselse heide" een heidegebied van ca.100 hectare tussen Joppe...
Tramstation Capellenlaan
Trams, treinen, stations
In 1865 werden twee spoorlijnen geopend met stations in het huidige Lochem: de lijn Zutphen - Hengelo (staatslijn D) met stations Laren-Almen en Lochem en...
Volk van Nederland © nc
Johan Derk van der Capellen
De patriot Van der Capellen (1741-1784) strijdt, als lid van de Ridderschap van Overijssel, voor vrijheid van meningsuiting en vrijheid van drukpers. In pamfletten stelt...
De Heest
Landgoederen
Het landschap van de Achterhoek wordt mede bepaald door zijn landgoederen en buitenplaatsen. Hoewel van oorsprong vaak al veel ouder beleven de meeste ervan een...
Bleekhuisje
Pest in Lochem
De Zwarte Dood verscheen voor het eerst in 1348 in Europa. Deze dodelijke ziekte, ook wel bekend als de builenpest, of kortweg de pest, verdween...
Hoofdgebouw veranda
Woodbrookershuis
De vereniging Woodbrookers Barchem, eigenaar van het "Woodbrookershuis" is erfgenaam van een belangrijke religieus-maatschappelijke stroming uit het begin van de twintigste...
Plooijerij in Zutphen
Slag bij de Spitholterbrug
De passage van de Spitholterbrug over de Berkel, ten oosten van Almen, is eeuwenlang (1500- 1712) een bron van twist tussen de hanzesteden Zutphen en...
kaart Lochem Jacob van Deventer
Stad Lochem
De stad Lochem ontstaat aan de handelsweg van Zutphen naar Westfalen. De geschiedenis over deze tijd is vaag. De graven van Zutphen zijn de grootgrondbezitters...
Oude rechtspraak
Tegenwoordig is iedere Nederlander voor de wet gelijk. Dat was vroeger wel anders. Er heeft heel lang een klassenjustitie bestaan, waarbij hetzelfde vergrijp soms anders...
Klok Almen
Middeleeuwse kerken
De kerstening door Liudger brengt met zich mee dat in het Lochemse landschap kerken verrijzen. De kerken maken deel uit van het decanaat Deventer. Middeleeuwse...
Naamgeving Lochem
Lochemers geven al eeuwenlang namen aan het hun omringende landschap. De taal die zij daarbij gebruiken is levend en aan verandering onderhevig, maar zodra iets...
Hooiplukker
De hooiplukker, de Tachtigjarige Oorlog in Lochem
Na de stadsrechtverlening aan Lochem in 1233 is ongetwijfeld snel begonnen met het beveiligen van de stad. Lochem groeit uit tot een vesting. In de...
Larense kermis
Marken
De marke is in feite een vroege voorloper van de boerencoöperatie. De mark is vaak een groot gebied bestaande uit 'woeste gronden'. Hierop werden schapen...
Gravure stadsbrand
Stadsbrand Lochem
De grote stadsbrand in Lochem vindt plaats in 1615. Hierbij gaat vrijwel de hele stad in de vlammen op.
De Luchte
Herbergen en handelswegen
De Achterhoek wordt doorkruist met enkele zeer oude handelswegen. In de gouden eeuw zijn dit vooral Duitse kooplieden (uit Hessen), naar wie veel oude wegen...
Beeldje Gudula
Gudula
Gudula is de patroonheilige van de Lochemse kerk. Zij is een vrome vrouw die in de achtste eeuw leeft en haar gebeden genezen meerdere mensen.
Meester heuvel
Meesters in Lochem
Elk dorp, elke provinciestad lijkt wel enkele schoolmeesters te hebben gehad die ook buiten hun klas en hun school een zekere faam genoten. Lochem is...
Landschap
Lochemse Berg
Zo'n 150.000 jaar geleden, in de op één na laatste ijstijd, drong het landijs vanuit Scandinavië door tot in ons land. Het stuwde de onderliggende...
Arnold Joost van Keppel 1st Earl of Albemarle by Sir Godfrey Kneller
Arnold Joost van Keppel
Arnold Joost van Keppel (1670-1718) is een van de meest vooraanstaande personen in de zeventiende eeuw.
A.C.W. Staring
Staring
De Starings zijn een begrip in de hele Achterhoek. Ook in Lochem hebben zij veel sporen achtergelaten. Dichter A.C.W. Staring (1767-1840) woonde op de Wildenborch...
IJssel bij Gorssel
IJssel en Berkel
Twee rivieren horen onverbrekelijk bij Lochem, maar wat een verschillende! De machtige IJssel is voor Lochem vooral grens en barrière, de nietige Berkel was juist...
De Roskambus 1974
Toerisme
De opkomst van het reizen en van de belangstelling voor natuur en frisse lucht in de negentiende eeuw vormden het begin van...
Verheffing en brugerinitiatieven
In alle tijden zijn er gegoede burgers geweest die oog hadden voor het "nut van 't algemeen", maar opvallend veel initiatieven...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl