De Puthof, boerenhoeve met een put Boerderijen in Spankeren

De Puthof , woonhuis anno 2013 © Marianne Poorthuis. CC-by Monumentale boerderij de Puthof. De naam Puthof verwijst naar een 12 meter diepe put, die momenteel onder een putdeksel ligt. © Belangenvereniging Spankeren Onder deze putdeksel bevindt zich nog steeds de 12 meter diepe put, waar de Puthof naar vernoemd is. © Marianne Poorthuis, CC-by De Puthof diende ook als kosterij. De heer Martien Aalders was naast boer op de Puthof ook koster van de Petruskerk © Gelders Archief, GA 1540 7893 Rijksmonument, voormalige boerderij de Puthof, Dorpsweg 78, Spankeren. © Gelders Archief, GA 1540-7891 Monumentale boerderij de Puthof in 2016 © Marianne Poorthuis, 2016. CC-by Het dorp Spankeren, omgeving van de Puthof rond 1900 Het dorp Spankeren, omgeving van de Puthof in 2016 © Marianne Poorthuis, CC-by Kerkhorst, tegenover de Puthof in 2016. Hier stond in het verleden nog een extra stal van de Puthof. © Marianne Poorthuis, CC-by
Boerderij De Puthof is ruim drie eeuwen oud. Naast de boerderijfunctie diende het ook nog lang als pastorie en kosterij annex school. De voormalige boerderij dankt haar naam aan de twaalf meter diepe waterput, die bij de school hoorde en de hele buurt van water voorzag. De put aan de andere kant van de weg is er nog, maar sinds 1997 verstopt onder het trottoir en een gietijzeren deksel. De boerderij is het oudste, nog bestaande boerderijgebouw in Spankeren en stamt uit 1719.

Op De Puthof is bijna 300 jaar geboerd. Het aantal koeien groeide in de loop der tijd behoorlijk, zodat er een stal bij kwam aan de overkant van de Dorpsweg, op de plek waar nu ontmoetingscentrum de Kerkhorst staat.

Verspreide weiden

De weilanden van de boeren in Spankeren lagen verspreid in de omgeving. Een boer moest bijvoorbeeld geregeld zijn koeien verplaatsen van de uiterwaarden aan de IJssel naar een weide die de Evinckhorst genoemd werd. Dat is vlakbij boerderij en poelier de Kievit in Leuvenheim. In vroegere tijden kon de boer nog zonder gevaar de drukke Zutphensestraatweg en het spoor oversteken met zijn koeien. Wel werd het hele dorp daarbij ingeschakeld, want per drie koeien was er één man nodig voor het verweiden.

De Puthof, pastorie en kosterij

De Puthof stond vlakbij de kerk. Daarom diende de boerderij ook als pastorie en kosterij. De boer van De Puthof was automatisch ook de koster van de kerk. De koster hield de kerk schoon, luidde de klokken en stookte de kachel op. Daarnaast was hij ook de doodgraver. Boer Aalders stopte met de kosterij in 1995, maar hij had geen opvolgers. Hij was, na een loopbaan van meer dan 52 jaar, de laatste koster op De Puthof.

De Puthof, rijksmonument en woonhuis

De voormalige boerderij heeft in de jaren ’60 van de vorige eeuw de monumentale status gekregen. Opvallend is de witte pleister. Bij de meeste boerderijen in Spankeren werd alleen de voorgevel bepleisterd of geverfd. Bij de Puthof is dit rondom. Dat was een teken van welvaart. De witte pleister zorgde in de winter voor extra isolatie en in de zomer was het koeler door de reflectie van zonnestralen. Bovendien zorgde de verf en de pleister ervoor dat het regenwater niet in de muren drong. Het stalgedeelte was meestal opgetrokken met een steens muur, die niet bepleisterd was. Bouwmateriaal was destijds relatief duur.

Rond 2005 is het bedrijfsgedeelte van de Puthof verbouwd tot extra woonruimte, maar de details uit het boerenverleden zijn nog volop aanwezig, zie bijvoorbeeld de getoogde inrijpoort in de achtergevel van de stal, waar destijds de boerenkarren met het hooi doorheen konden rijden.

Auteur: ErfgoedLeeft, Marianne Poorthuis

Bronnen:
Ton Elzebroek, diverse publicaties tussen 1979 en 2013.
Jan Christiaan Burgers, Geschiedenis in verhalen, 2015.

Wandelen rondom Spankeren, zie www.erfgoedveluwezoom.nl

 

Locatie

Vond u dit artikel nuttig?
Ja Nee

Reageer op dit verhaal

Stuur hier een reactie op bovenstaand verhaal. Je hoeft niet per sé in te loggen bij Disqus, een bijdrage leveren als gast is ook mogelijk. Vul wel altijd een e-mailadres in. Aanvullende afbeeldingen plaatsen, kan ook, mits rechtenvrij.

comments powered by Disqus

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl