Buurschappen IJsselvliedt

Door: Henk Flier en Beerd van de Streek

(het volledige artikel is te vinden onder de tab Documenten)

De oudheidkundige vereniging De Broeklanden vervolgt de serie Buurtschappen met het gebied dat wordt begrensd door De Zuiderzeestraatweg, Kamperstraatweg, Jan Boerswegje, Zuiderzeestraatweg, Stationsstraat en verder westwaarts tot aan de Portenbuurt en van hier noordwaarts langs De Collenhovensweg naar de Zuiderzeestraatweg.

Het behandelde gebied: IJsselvliedt, De Soppe en aanvullend Engeland

De streek die we nu behandelen kan men verdelen in een landbouwgebied rond het herengoed IJsselvliedt, de oude buurten De Brink en De Soppe en het oorspronkelijk bos- en heidegebied tussen de Bovenheigraaf en de spoorlijn. Dit gebied is gedeeltelijk in cultuur gebracht en heeft tamelijk recent ook voor een belangrijk deel de bestemming woonbuurt gekregen.

IJsselvliedt
Het landgoed zou volgens onze bron ontstaan zijn rond 1650. Als eerste eigenaar wordt genoemd Johan Beeldsnijder Steenbergen. Beeldsnijder Steenbergen was lid van de magistratuur van Kampen van 1697 tot 1748 en voerde de persoonlijke titel burgemeester.

Relatie met bestuurders uit Kampen Zoals bij de Lemkers van Vollenhof (Arend Jan en Frans, zie Buurtschappen IV) werd de landelijke omgeving van Oldebroek gezien als een aantrekkelijk woonverblijf in de vrije tijd 'op rijtuigafstand'. In de loop der tijd was daar veel land ontgonnen, dat verpacht werd voor het verbouwen van agrarische producten. De bedrijfseenheden werden gevormd door pachterven met een boerderij als centrum. Deze cultuurgrond met bijbehorende boerderijen was voor de landheren vaak winstgevend, mede door goedkope landarbeid. Ook werd er aan bosbouw gedaan, wat eveneens bedoeld was als economische activiteit.

Het karakter van IJsselvliedt Het landgoed was oorspronkelijk driehonderdvijftig hectare groot. Het was een aaneengesloten gebied met als centrum het landhuis. IJsselvliedt strekte zich uit van de grens van Kamperveen tot aan de Soppe, van Kampen tot aan de lijn, waar nu de spoorlijn is en mogelijk zelfs nog verder, en van Collenhovensweg tot aan Duivendans. De begrenzing is nu niet meer eenvoudig aan te geven. De eigenaars hadden ook nog bezittingen buiten de grenzen van het eigenlijke landgoed. De boeren van IJsselvliedt hadden stroken land tot aan de spoorlijn en tot in de Voskuil. Bestuurlijk viel het voor het grootste deel onder het schoutambt Heerde tot het in 1818 overging naar de gemeente Oldebroek. In een kaart van 1843 op pagina 156 van Oldebroek in en rond de twintigste eeuw is dat min of meer aangegeven. We zeggen hier min of meer, omdat op de kaart dit niet helemaal juist is geprojecteerd. Het gebied, aangegeven als Gemeente Heerde (III), moet zijn Schoutambt Heerde en dat is geprojecteerd op een kaart uit 1843, dus vijfentwintig jaar na de gemeenteherindeling. De grond voor de oude begraafplaats in Wezep aan de Stationsweg werd gekocht van IJsselvliedt, evenals de terreinen waarop de Willem de Zwijger Kazerne (nu Glen Mills) werd gebouwd. In een verkoopakte van 1819 (zie hierna) werd de Voskuil genoemd als gebied waar ook land van IJsselvliedt toebehoorde.
Het even ten zuiden van Kampen liggende erf De Keulvoet is een pachtboerderij van IJsselvliedt en lag buiten het landgoed.

IJsselvliedt doorsneden door de Rijksweg.

Vanaf 1829 werd het gebied doorsneden door de nieuw aangelegde verbindingsweg Amersfoort - Zwolle, de verkeersader waarlangs nu zo ongeveer de Zuiderzeestraatweg loopt. Op de exploitatie van het landgoed had dat overigens verder geen invloed. Voor die tijd werd de toegang tot het landgoed gevormd door een oprijlaan, gelegen op ongeveer honderd meter ten zuiden van de huidige ingang. De oprijlaan liep in noordelijke richting, maar waar deze uitkwam op een publieke weg is niet duidelijk. Naar verluidt was de oprijlaan verfraaid met prachtige bomenrijen. Het oorspronkelijke karakter van het landgoed is, ondanks de recente urbanisering van de omgeving, toch wel redelijk goed bewaard gebleven.

Lees verder in het bijgevoegde document