Den geetling en den man

Door: Derk Jan ten Hoopen

Het was veurjaor, de tied van het ni'je laeven. Alle veugele waren drok met eiere leggen. Van vrolijkheid fluiten ze zo mooi ze konnen.

'Heur dee veugele toch 's,' zaeden de mensen tegen mekare, 'wat hebt ze het naor den zin.'

Toch was der énen vogel, dén néét zo vrolijk was. Het was nen prachtigen geetling. Oet ziene eier waren vief gezonde jongen gebaorne.

Zo op 't oge fluiten ze net as de andere geetlingen, maor a-j good luusteren, heuren i'j der wat nen dreuvigen ondertoon in. Ze fluiten wal en was ok wal bli'j – veugele met vief gezonde jongen heurt no eenmaol te fluiten en dankbaor te waezen – maor van binnen zat eur wat in de weg.

De meeste andere veugele hadden dat neet in de gaten. Dee hadden het te drok met zichzelf, maor nen enkeling dén daor oge veur had, was het neet ontgaone.

'Ho kan dat toch,' vrogen ze dan, 'no he-j zukke mooie jongen, waorumme fluite i'j dan van dee eenzame tonen?'

Dan fluiten ze maor gauw weer ne vrolijke wieze, want daor aover praoten kon ze neet. Daorumme was ze ok altied bange, dat andere veugele te dichte bi'j eur zollen kommen. Dan zollen ze misschien zeen ho ze der echt oetzag. As der 's ene naost eur kwam zitten, dan vlaog ze gauw naor nen anderen boom en lachen ze. Dan dee ze net asof 't een spölleken was.

In eur harte verlangen ze best naor nen anderen geetling, maor op de een of andere menaere kon ze dat neet laoten zeen.

Op nen dag zat ze weer 's op eur eentje op nen tak en leet eure ogen dwalen aover de weerld um eur hen. Van beneden drong een zacht geluud tut eur deur. Ze kek waor het vandan kwam en zag onder zich nen man, dén in zienen tuin an 't wark was. Hee fluiten zachtjes in zichzelf. Ze had 'm nooit eerder ezene, maor ton ze good naor ‘m luusteren, was het net asof ze an zien gefluit wat herkennen.

Het was veurjaor en nen man was met zienen moestuin an het umme maken. Dat was één van ziene aerste karweitjes as den winter veurbi'j was. Veur 'm heuren daor een geveul van ni'j laeven bi'j. Hee genoot van dee aerste zunnewarmte, van de loch van de grond en van de veugele, dee baoven 'm an 't loven waren. Zonder dat e het in de gaten had, fluiten e zachtjes in zichzelf. Dat deed e vake as e zich gelukkig veulen.

'Heur 'm toch 's fluiten,' zaeden de veugele tegen mekare, 'hee zal het wal naor den zin hebben.'

Toch dwalen ziene gedachten wal 's of en a-j good luusteren, dan was het net of der nen wat  eenzame melodie in zien fluiten te heuren was.

De hele tied had e al emarkt dat der nen geetling achter 'm an huppelen. Dat gebeuren wal vaker as e an het umme maken was, maor disse kere kwam dén geetling wal arg dichtebi'j.

In plaatse van te spüren naor pieren, bleven de ogen van den geetling maor naor 'm kieken, net of ze zeggen wol: 'Kom toch bi'j mi'j.'

Ton den man dat zag, deed e nen trad in de richting van den geetling. Dee schrok daor zó van, dat ze opvlaog en um den hook van 't hoes verdween. Had e zich dat verbeeld, van dat bi'j 'm kommen? Hee warken verdan, tut e marken dat den geetling der wéér zat. Al dichter kwam ze op ‘m an, maor vlak veur 'm bleef ze zitten.

'Wat zol ze no willen,' dach e en hee ging der weer op an, maor no veutje veur veutje.

'Het zal wal een geveulig veugeltjen waen, dat ik allene kanne bereiken a-k heel veurzichtig met eur ummegao,' bedach e zich.

Gelukkig vlaog den geetling disse kere neet vot.

'No mot het lukken,' dache e, 'ik zal eur laoten veulen dat ík ok geerne bij éur wille waen.'

Daor was e zo vol van, dat e neet in de gaten had dat den geetling zich ók bewaog. Elk veutje dat héé dichter bi'j eur kwam, deed zéé ne stap terugge. Zo bleef den ofstand aeven groot. Toch bleven eure ogen naor 'm kieken en zaeden: 'Kom toch gauw bi'j mi'j.'

Hee veulen ne warmte in zich, dee-t e nog nooit eerder had eveuld. Hee zól en mós naor dén geetling to en elke kere proberen e een stepken dichter bi'j te kommen, maor elke kere deed zee nen stap terugge.

'Hölt ze mi'j no veur de gek,' dach e, 'wat wil ze no!'

Hee wol de mood al opgeven. Het zol 'm toch neet lukken, dach e, maor dan zag e weer dee ogen en dan mos e der toch weer hen. Zo herhalen zich dat. Hee worden der onröstig van.

'Laot ze dan kommen, of laot ze votgaon, zoda-k eur nooit weer zee,' dach e, maor den geetling bleef stille zitten.

'A-k eur no votjage, dan deg ze misschien da-k neet van eur holle. Dan begrip ze vaste neet, dat ik dat juust do umdat ik wál van eur holle, maor dat ik dit neet ankanne.'

Zo gingen ziene gedachten hen en weer.

Inéns worden het 'm tevölle. Hee draeien zich umme en met het heuf stief naor de grond ging e deur met zien wark. Níks wol e meer zeen, allene dee zwatte grond.

Het was een jaor later en weer was het veurjaor. Weer was den man in zienen moestuin an het wark. Hee luusteren naor de veugele en veulen de warme veurjaorszunne. As vanzelf begon e zachtjes te fluiten. Ok de geetlingen kwammen weer bi'j 'm. No en dan was der éne, dén wat dichterbi'j kwam dan de anderen. Dén zoch dan neet naor pieren, maor kek naor den man. Dén dörven neet terugge te kieken. Hee was bange, dat e dan de ogen van dén geetling zol zeen, dat e dan naor 'm to mos en dat e dan weer dee piene zol veulen.

'Ik blieve nog lever allene,' dach e.

Toch leet het 'm neet lös.

'Misschien verlangt dén geetling wal net zo arg naor mi'j as ik naor eur,” schot 'm deur het heuf, 'dan gedraege ik mi'j eigenlijk niks better as dén geetling.'

Zo was e an het denken ton e weer naor hoes leep. Lopen ko-j het eigenlijk neet neumen. Het waren meer een soort van huppeltjes dee-t e maken. Hee wol zich de ogen oetwrieven, maor dat ging neet meer. Waor ziene arme ezetten hadden, zag e een paar vleugels en veur e het beseffen vlaog e daor met rond. Hee was nen geetling eworden.

'Nao ja, dee arme zal ik neet missen,' dach e, 'a-j allene bunt he-j dee neet neudig, waor zol ik dee nog umhen motten slaon; maor waor zal ik der met henvlegen?'

Doelloos vlaog e steeds hoger en hoger. Een onbestemd geveul dreef 'm naor baoven.

'Daor mos het toch waezen,' dach e.

Was dat een aoverbliefsel van ton e nog een mense was? Da-j baoven in den hemel komt, waor alles good en gelukkig is? Maor ho hoge of e ok kwam, der was allene loch.

Onder zich zag e de weerld. Daor kek e no toch heel anders tegenan dan ton e der opstond. Dan zag i'j altied maor een klein stuksken. No lek de hele weerld wal nen tuin: grote buske, greune vlakten en heuvels, met water dertussen. Was dat wal ziene weerld? Kwam e daor net vandan?

Hee leet zich weer zakken, um te zene of e wat kon herkennen en ton zag e zienen moestuin.

Was der daor no éne an 't wark? Hee vlaog nog wat dichterbi'j en zag ho der een mense in zienen tuin bezig was. Hee remmen of en tut ziene verbazing heuren e ne stemme.

'Hoi, waes maor neet bange, kom maor op mienen scholder zitten en röst oe maor aeven.'

Waor kwammen dee woorde toch vandan? Het lek wal of dee oet 'm zélf kwammen! Of praoten dat mense beneden met 'm?

'I'j hooft gin schrik veur mi'j te hebben,' ging de stemme wieter, 'ik bunne vrogger zelf ok geetling ewes. Ik wet ho dat is. Kom maor bi'j mi'j, dan bu-j neet zo allene, daor wo-j weer mense van.'

Hee schrapen alle mood bi'j mekare en vlaog nog wat dichterbi'j.

'Kom,' zae de stemme, 'warmt oe aerst maor 's good an mi'j en daornao kö-j mi'j mooi helpen. Mienen tuin is zó groot, dén kriege ik allene nooit klaor.'

Vol verbazing kek e um zich hen. De stemme had neet aoverdreven. Den tuin was zó groot, wal zo groot as de weerld zelf.

Hee ging op de grond zitten. Opèns veulen e nen arm um zich hen. Aeven schrok e daorvan, maor den arm heel 'm stevig vaste en warmen 'm. Hee proberen nog weg te vlegen, maor ho-t e ok fladderen, hee kwam neet meer van de grond. Machteloos slaog e um zich hen, tutdat e in de gaten kreeg, dat e gin vleugels meer had. Hee had weer arme ekregen.

Was e no gin geetling meer?

Veurzichtig stak e ok zíene arme oet en ne nog grotere warmte gleuien in 'm. Het lek wal of e een ni'j laeven ekregen had.

'A-j good warm bunt,' zae de stemme, 'kö-j völle wark verzetten. Der is nog genog te done.'

Hee pakken ziene schuppe en kek um zich hen. Jao, der was nog völle te done, dus ging e gauw an de gange. Waor e anders aeven mos rösten, deed e no gewoon deur. Meuiegheid kennen e neet meer. Zol dat kommen van dee arme deet-e um zich hen had eveuld?

Hee rok de loch van de varse grond, de zunne scheen 'm op de rugge, baoven 'm heuren e de veugele en zonder dat e het in de gaten had, begon e zachtjes in zichzelf te fluiten.

Naost ‘m huppelen ne geetling.