Brinta!

Hele generaties kregen het letterlijk met de paplepel ingegoten: Brinta-pap. Ondertussen bestaat het voedzame ontbijt al 60 jaar en heeft het een vaste plaats verworven in het dieet van miljoenen. Nu was Brinta beslist niet de eerste pap ter wereld.
Er zijn bewijzen dat de prehistorische mens al haver verbouwde om het in een pot met water tot een pap te koken. Het was de eenvoudigste manier om granen te eten. Je hoefde granen immers niet tot een fijn meel te malen, eventjes pletten volstond. Bovendien was het makkelijker een pot met pap aan de kook te brengen dan een oven te bouwen en te stoken om echt brood te kunnen bakken. Om de harde tarwevlokken mals te koken was wel het nodige geduld nodig. Vaak liet de kok het goedje een gehele nacht gaar stoven. Misschien dat zo de gewoonte gegroeid is met een bord pap de dag te beginnen.

Het woord "ontbijten" ontstaat pas in de middeleeuwen. Letterlijk is het afkomstig van beginnen (ont-) en eten (bijten). Vanaf de 18de eeuw kwamen er in de kookboeken recepten voor verschillende soorten pap. De bekendste is de roemruchte "watergruwel". Deze pap werd en wordt als maaltijd gegeten met gedroogde vruchten, zout en boter. Watergruwel is armeluiskost en de smaaksensatie ervan is niet helemaal onomstreden. Voor sommige mensen was de pap uit hun jeugd inderdaad een gruwel.
Maar hoe werd dit weinig aanlokkelijk ogende papje zo populair en wie was eigenlijk de bedenker van Brinta?

Brinta wordt geboren in de tweede wereldoorlog. In het Groningse Foxhol experimenteert in 1943 een zekere juffrouw Schutter met verschillende soorten pap. In het laboratorium van W. A. Scholten probeerde zij een voedzaam ontbijtproduct op basis van tarwe te ontwikkelen. Gegeven de oorlogsomstandigheden moest het product erg eenvoudig te bereiden zijn, ook in de meest barre omstandigheden.
In 1944 was het zover, midden in de ziedende wereldoorlog zag het allereerste bordje Brinta het levenslicht. Na de bevrijding ging de promotie van de pap pas goed van start. Tijdens de Bevrijdingsfeesten van 1945 reden er al wagens met Brinta reclame mee in de optochten. In de jaren vijftig reisde een compleet team van promotiemedewerkers door het land om Brinta aan de man te brengen. Met succes, het voordelige en makkelijke product werd gestaag steeds populairder. Een doorbraak kwam in 1963 toen Reinier Paping de Elfstedentocht won. Hij vertelde voor een televisiepubliek van miljoenen Nederlanders dat hij steevast ontbeet met Brinta. De verkoopcijfers gingen door het plafond.
Sport en commercie hadden in die dagen nog geen vanzelfsprekende band met elkaar. Zo kwam het dat Brinta van Paping toestemming kreeg voluit reclame te maken zonder dat de winnaar zelf er een cent voor ontving. Hij zou verklaard hebben dat de "waarheid gezegd mocht worden" en dat hij inderdaad écht ontbeet met Brinta.

Maar niet alleen de schaatssport kreeg een band met Brinta. Het lijkt misschien een niet zo voor de hand liggende keuze maar Brinta organiseerde jarenlang een eigen internationaal damtoernooi. Of al die dammers werkelijk speelden op de denkkracht van Brinta is niet duidelijk. Een faillissement van het  moederbedrijf waaronder Brinta viel in 1978 maakte een einde aan deze toernooien. De fabriek in Foxhol maakte een doorstart en tot op de dag van vandaag rollen er de pakken Brinta van de band. De merknaam is ondertussen
verkocht aan het buitenland. Ironisch genoeg is het de ketchupfabrikant Heinz die tegenwoordig verantwoordelijk is voor deze oer-Hollandse pap uit Groningen. 

bron:  H. Hachmer