Burgers Zoo in Arnhem boekt vele wereldprimeurs!

Burgers Zoo in Arnhem is al bijna 100 jaar oud. Toch is de traditie al veel ouder. Het verzamelen van exotische dieren is zelfs al vele eeuwen oud. Rembrandt van Rijn tekende in het midden van de 17e eeuw al exotische dieren die hij in Nederland gezien moet hebben.

Al in 1748 verzamelde stadhouder Willem IV de eerste dieren voor zijn diergaarde bij Voorburg. In de loop van de jaren groeide zijn collectie, en later die van Willem V, uit door aankopen maar vooral ook door geschenken van verre buitenlandse relaties. Men deed elkaar uitheemse planten of dieren cadeau als blijk van waardering.

Het leven van deze dieren in gevangenschap was vaak maar kort omdat men absoluut geen verstand had van de wijze van huisvesten en voeden van deze exoten. Het hoge sterftecijfer werd echter voor lief genomen. Bovendien was de directeur van de diergaarde tevens directeur van de stadhouderlijke natuur- en kunstkabinetten. Dode dieren kregen opgezet een tweede leven in het natuurkabinet en konden alsnog door iedereen worden bewonderd.

Het verzamelen van kunst, rariteiten en dieren was in die tijd een statussymbool waarmee de kapitaalkrachtigen en machtigen zich konden onderscheiden. De dieren waren verzamelobjecten.

De visie op hoe je uitheemse dieren moet huisvesten en voeden is inmiddels drastisch veranderd. De kooien waarin de Indische olifanten Hans en Parkie verbleven op paleis Het Loo in Apeldoorn in de 18e eeuw (zie ook het verhaal over de tuinen van Het Loo) maakten plaats voor ruime terreinen die sterke overeenkomsten vertonen met de natuurlijke leefomgeving van de dieren.

Burgers Zoo in Arnhem heeft op dit terrein absoluut een voortrekkersrol gespeeld. Hier zijn inmiddels meerdere projecten uitgevoerd die de status wereldprimeur verkregen. Het eerste safaripark van Europa (1968) was te vinden in Arnhem. Weken lang stond men er tijden voor in de file: met eigen ogen de leeuwen, giraffen, zebra's en gnoes in de vrije natuur van dichtbij bekijken. Nieuwsbeelden van een leeuw bovenop een personenauto, bestuurd door een toch wel wat angstige bestuurder, gingen de hele wereld over. <break>

In 1971 was Burgers Zoo wederom wereldnieuws toen een chimpanseekolonie voor het eerst vrij-spel kreeg op een groot natuurterrein. Gespannen hielden wetenschappers de adem in. Zouden deze dieren, die elkaar niet kenden, elkaar accepteren of werd het een veldslag. Niemand had hiermee ervaring.   De dieren wenden na lange tijd aan elkaar en leven nu (of hun nazaten), 35 jaar later, nog steeds in de kolonie. Voor het eerst konden de apen worden geobserveerd in hun natuurlijke (nagebootste) omgeving door zowel bezoekers als wetenschappers.

De ambities van Burgers Zoo reikten verder: in 1975 opende Burgers Zoo een veterinaircentrum waar alle dieren optimaal medisch verzorgd kunnen worden, het centrum is uniek in de wereld. Van giraf tot bison kan hier zowel op de röntgenfoto als geopereerd worden.

In de jaren daarna werden telkens nieuwe uitdagingen opgezocht. In 1986 opende de Bush haar deuren. Een overkapt regenwoud waarin planten en dieren in een eigen ecosysteem kunnen leven. De bezoeker is er te gast: geen hokken met naamplaatjes maar zoekplaatjes. De dierentuin wordt een belevenis, nog meer dan het al was.

De komst van de Desert 1994 en de Ocean 2000 geven dat beleven nog een extra demensie. Wederom werden complete ecosystemen ontwikkeld waar de dieren zich het beste kunnen handhaven. De mens past zich aan aan hun leefwereld. Dat betekent jas uit, jas aan en af en toe beslagen brillen maar de bezoeker heeft het er graag voor over.