Brand in de Berghuizer Papierfabriek

Aan Eimbert Brouwer en vrouw Antje van den Dullink

In de Horsthoek onder Heerde bij de papiermolens

Berghuizen, 11 november 1841

Lieve ouders,

Het is nu Sint Maarten en ik denk met weemoed terug aan mijn kindertijd bij u toen ik op deze dag elk jaar langs de deuren ging bij de papiermakersbazen en hun knechts in de Horsthoek om te zingen en wat lekkers op te halen. Maar nu ik veertien ben en al groot, komt daar niet meer van.

Ik heb het hier wel naar mijn zin bij Gerrit van den Berg. Zijn vrouw Gerritje Goossen is ook erg aardig en het huis is zo mooi nieuw. Hun kinderen Jan van vier en Egbert van twee zijn zulke lieverds. Ik pas als kindermeid elke dag op ze, dat weet u, dat is mijn werk. Omdat Gerrit en Gerritje allebei in de nieuwe papierfabriek van meneer Van Gerrevink werken hebben ze zelf overdag geen tijd voor de kinderen. Toch mis ik jullie wel een beetje. Gelukkig heb ik hier een fijne vriendin getroffen. Ze heet Maria Draaier en is ook kindermeid, maar dan bij Roelof Witteveen en Mientje Schut die ook in de papierfabriek werken. Zij hebben twee kinderen Gerbreg van drie en Jan, een zuigeling nog. Ook zij wonen in een nieuw huis dat meneer Gerrevink heeft gebouwd bij zijn nieuwe papierfabriek, net als een nieuw huis voor hem zelf.

U weet dat meneer Van Gerrevink een grote papiermachine in zijn nieuwe papierfabriek heeft. Dat is zo anders dan het papierscheppen met de hand zoals papa gewend is in de papiermolen bij jullie. Hier wordt veel meer papier gemaakt en heel snel achter elkaar op grote rollen van meterslange stroken opgerold. Ik heb wel eens mogen kijken en eigenlijk zou papa ook eens moeten komen kijken. De waterraderen die op kanaalwater draaien zijn hier zo geweldig veel groter dan bij jullie papiermolen en er loopt veel meer water over dan uit jullie beekje komt. 

Nablussen van de brand in de Berghuizer Papierfabriek in 1899

Maar nu komt het waarom ik u schrijf. Er is er vannacht zo iets vreselijks gebeurd.  Er is brand geweest in de fabriek en dat was zo eng. Het vuur sloeg ketterend uit het dak en pas toen er mannen uit Hattem kwamen met brandspuiten kon er echt worden geblust. Zij pompten tot het zweet over hun gezichten liep. Gelukkig zijn de machines gespaard gebleven en meneer Van Gerrevink zegt dat ze weer snel aan het werk kunnen en dat de asserantie betaalt, maar wat dat is weet ik niet.

Lieve ouders, ik ben zou blij dat ik heb leren schrijven, zodat ik u deze brief kan sturen. Ik heb van meneer Van Gerrevink papier en schrijfgerij gekregen en hij betaalt ook de vracht van de brief. Straks moet ik voor Maria ook een brief schrijven aan haar ouders, want die kan dat niet zelf.

Nu moet ik stoppen, want de kinderen trekken me aan mijn rok.

Liefdevolle groeten van uw dochter

Hendrikje Brouwer