Veluwe

Een groot gebied dat we kenmerken als de Veluwe. Het landschap is zeer divers, met weilanden, bossen, heide, bossen, zandvlakten, beken en sprengen. Aan de oostzijde stroomt de rivier de IJssel en de westkant grenst aan het Veluwemeer.

Historisch zijn er eveneens verschillende kenmerken aan te geven. De stad Hattem verwierf in 1299 haar stadsrechten en behoorde tot de Hanze, een stedenverbond van Oostzee tot Brugge.

Een van de belangrijkste Hessenwegen (meestal bestaande zandwegen) liep van Midden Duitsland door de Dellen in Heerde naar Utrecht. Alle genoemde gemeenten zijn aangesloten aan een van de streekarchieven, die deze streek rijk is en die zowel overheidsarchieven beheren als particuliere archieven en andere documentaire bronnen, vrij te raadplegen voor elke belangstellende.

Fragment van het onvoltooide kanaal De Nieuwe Rijn, te zien aan de Fliersteeg in Nijkerk (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
De Nieuwe Rijn, een onvoltooid kanaal
De Nieuwe Rijn is een kanaal, dat hertog Karel van Gelre aan het begin van de zestiende eeuw wilde laten aanleggen, met de bedoeling om...
Koninginnedag schoolactiviteiten: smincken
Koninginnedag in Emst
"En daar gingen de jongens naar toe en die werden daar naar toegebracht. En de jongens waren versierd met een oranje sherp, de meisjes een...
Ludgeruskerk
De Ludgeruskerk
Buiten Elburg bij de hoek van de Kerkdijk en de Nieuwstadsweg liggen de fundamenten van de Sint Ludgeruskerk, die in 1825 is...
Op deze plek stond kasteel Puttenstein © kasteelputtenstein.blogspot.nl
Kasteel Puttenstein bij Oldebroek
De geslacht Van Putten komt oorspronkelijk uit het land van Vollenhove en heeft ook uitgestrekte bezittingen langs de noordrand van de Veluwe. Dicht bij...
Station Nijkerk rond 1900 (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
De stoomtrein komt door Nijkerk
In de negentiende eeuw was het maken van een reis naar een andere plaats een hele onderneming, die veel tijd en geld...
Het ondiepe bad van het Badhuis in augustus 1927
Badhuis
Het voormalige Badhuis, vroeger gelegen op de hoek van de Badhuisweg en de Sprengenweg, opende in juli/augustus 1883 zijn deuren. Talloze...
Kolkschool in 1934 (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Het Nijkerkse Stadhuis
De voorste vleugel van het oude Stadhuis is vermoedelijk in 1743 gebouwd, tijdens de Nijkerkse Gouden Eeuw. Dit herenhuis diende eerst...
Foto, vooraanzicht winkeltje van Lammert van de Bospoort, 1967. Collectie Historisch Museum Ede
Oud winkeltje
Lammert van de Bospoort opent in 1904 een kruidenierswinkel op de Amsterdamseweg 20 te Ede. Hij drijft zijn 'nering' tot de...
Luchtopname van de NV Zeepfabrieken v.h. De Haas en Van Brero uit 1950
De Haas en Van Brero
Op 1 januari 1901 in Amsterdam richtten de 29-jarige Klaas de Haas en de 26-jarige Alexander van Brero de firma de Haas en van Brero...
De eerste steenlegging voor het nieuwe gebouw van de Christelijke School Nijkerkerveen door dominee Melle, op 17 juli 1923
Nijkerkerveen
Nijkerkerveen en Hoevelakerveen vormden in de Middeleeuwen samen het 'Grauwe Veen', dat in 1132 door de bisschop van Utrecht werd uitgegeven voor ontginning. Toen later...
Presentatie van het boek Ede 1940-1945 in de trouwzaal van het gemeentehuis te Ede. V.l.n.r.: wethouder J.J. Modder, Gert Plekkringa, Vincent Lagerweij, Henk Bakkenes en burgemeester W. Blanken.
Het oorlogsarchief van Ede
In 1990 verscheen Ede 1940-1945 van Vincent Lagerwij en Gert Plekkringa. Voordat het boek verscheen, werd in de jaren tachtig een collectie samengesteld: Collectie Ede...
De Spoorstraat in het centrum van Nijkerk tijdens de overstroming in 1916 (archief Stichting Oud Nijkerk)
De watersnood van 1916
De laatste keer dat Nijkerk door een grote overstroming onder water kwam te staan, was in 1916.
Hotel Peter
Toerisme Ermelo
In de gemeente Ermelo ontwikkelt het toerisme zich vooral in de eerste helft van de twintigste eeuw. Ermelo met zijn uitgestrekte heidevelden en bossen is...
1928. Tijdens de opgravingen op de Ginkelse Heide te Ede o.l.v. kapitein H.J. Bellen. V.l.n.r. notaris W.F.J. Fischer; zoon van kapitein H.J. Bellen; zoon van W.F.J. Fischer; dochter van kapitein H.J. Bellen; H. Staf (rentmeester met strohoed); zittend in de kuil: kapitein H.J. Bellen; naast H. Staf staan boswachter P. Koudijs en W.F.C.H. Graaf Bentinck, heer van Kernhem. De gravers zijn vader en zoon Van Steenbeek (foto: archief Historisch Museum Ede).
Kapitein Bellen
De man die zich voor de Tweede Wereldoorlog heeft beziggehouden met het opgraven van grafheuvels in Ede en omstreken, was kapitein Bellen.
Geborduurd kussen voor de Nijkerkse ambtsjonkers, te zien in Museum Oud Nijkerk (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk).
Machtige ambtsjonkers
Tussen 1600 en 1795 werd Nijkerk bestuurd door een college van adellijke grootgrondbezitters. Nijkerk was in die tijd nog geen gemeente, maar een 'schoutambt' (het...
herstellingsoord
Herstellingsoord
Op de plek van het Parkhotel stond eerder een gebouw dat het tweede sanatorium van Nederland was.
Huis Zwaluwenburg
Landgoed Zwaluwenburg
Zwaluwenburg is een landgoed met veel variatie en grote contrasten: er zijn loof- en naaldbossen, oude boerderijen, door houtwallen en lanen omzoomde weilanden en graan-...
Onderzoek in het sanatorium
Sanatorium Berg en Bosch
Van alle 26 gebouwen en bijgebouwen die hier tussen 1920 en 1933 stonden is alleen dit gebouw overgebleven. Met 'Visrestaurant Lido' aan...
Vliegveld Deelen. Het Duitse officierenkamp Klein Heidekamp te Arnhem. De dienstwoning van de Kommodore, 1940-1944. © Gelders Archief
Aanleg en gebouwen van vliegbasis Deelen
In de Tweede Wereldoorlog werd het vliegveld Deelen, ten noorden van Arnhem, door de Duitse bezetter omgebouwd tot een indrukwekkend complex dat een groot gebied...
Jan van Schaffelaarkazerne
Kazernes
In 1938 wordt de dienstplicht verlengd. Defensie in Harderwijk heeft te weinig plek voor de militairen en zoekt in de buurt voor uitbreiding. Hierdoor wordt...
Venestraat 16 voor de verbouwing (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Welkom bij Museum Nijkerk, centrum vol historie
Nijkerk is een middeleeuws stadje in Gelderland, op de grens met Utrecht. In 1413 kreeg Nijkerk stadsrechten en werden aarden wallen en houten stadspoorten gebouwd....
Historische ansicht Oranjepark
Oranjepark
Op 13 mei 1876, niet geheel toevallig samenvallend met de ingebruikname van de Oosterspoorlijn, vond de overdracht van het Oranjepark aan...
Waterval Leuvenum
Buurtschap Leuvenum
Hoewel rond 1200 al sprake is geweest van ontgonnen land wordt Leuvenum als buurtschap in 1593 in schriftelijke stukken vermeld.
Stellung Häse. Foto: Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe
Betonnen bruggen
Over de idyllische Hierdense beek valt hij nogal uit de toon: de zware betonnen brug bij de Mheensteeg. De brug is een...
Kasteel Ter Horst bij Loenen
Kasteel Ter Horst
Wijnand Hackfort, burgemeester van Arnhem, liet nabij het dorp Loenen in 1557 een kasteel bouwen. De neo-classicistische gevel aan de ingangszijde werd eind 18e eeuw...
Opgravingen van de slakkenhoop in 1956
Slakkenhoop Orderbos
Een slakkenhoop is feitelijk gewoon een afvalberg. Slakken zijn de resten gesmolten gesteente die overblijven na ijzerwinning. Op de Veluwe zijn tientallen slakkenhopen aangetroffen. Uit...
Slachthuis Welgelegen
Slachthuis Welgelegen
In de jaren '20 kreeg de Dienst Gemeentewerken de opdracht om op Welgelegen een nieuw gemeentelijk slachthuis te bouwen. Gemeentelijk Bouwmeester Gerrit De Zeeuw maakte...
De haven van Elburg
Onzekere tijden in Zuiderzeestadje Elburg
Tussen 1927 en 1932 wordt de Afsluitdijk aangelegd - een internationaal beroemd waterwerk, dat Nederland voor overstromingen en stormen moet beschermen. Voor de inwoners van...
Ambtsjonker Van Delen (Bron: Museum Oud Nijkerk, foto G. van de Veen)
Het statige Van Delenhuis
Het portret van jonkheer Van Delen. Zijn familie liet in 1703 het statige herenhuis aan de Langestraat bouwen. Volgens...
Oliebollen
Oud en Nieuw in Emst
"We kregen bij iedereen wel een oliebol of een appelflap en het drinken varieerde nogal. Vaak iets uit de weck, dat was...
Drie 1832
Maalschap
Op het grondgebied van Ermelo heeft rond de buurtschap Drie eeuwenlang een maalschap bestaan. Sinds het begin van de middeleeuwen is dit een organisatie van...
Telgt
Telgt
Het grondgebied van Telgt ligt in de overgangszone tussen de hoger gelegen dekzanden van de Veluwe en de moerassige gebieden van het Almere, het vroegere...
Een deel van de afbouwafdeling (Bron: Gemeentearchief Ede)
Pianofabriek Rippen
Johan J. Rippen, zoon van een Haagse pianohandelaar, was een vooruitstrevende pianobouwer, die steeds nieuwe ideeën over pianobouw ontwikkelde. In 1937 werd in Den Haag...
Excursie van TNO naar park Berg en Bos
Park Berg en Bos
Het landgoed Berg en Bosch was oorspronkelijk het privébezit van de familie Wils. In 1917 kocht de gemeente onder leiding van Burgemeester Roosmale Nepveu het...
Het schilderij met de eerste twee weeskinderen (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Weeskinderen
Aan het begin van de zeventiende eeuw maakten besmettelijke ziektes, zoals de pest, veel slachtoffers. Met enige regelmaat verloren kinderen tijdens zo'n epidemie hun ouders...
St Jansdalklooster
Het Sint Jansdal klooster
De Orde van Sint Jan, sinds 1958 de Johannieter Orde genoemd, is een gemeenschap die zich bezig houdt met het helpen van zieke en andere...
Nunspeet Fabiolalaan Foto: CODA, Christa Balk
Belgische straatnamen
Leopoldlaan, Fabiolalaan, Vlaanderenlaan en Boudewijnplantsoen: straatnamen in een woonwijk te Nunspeet. Op deze plaats bevond zich tijdens de Eerste Wereldoorlog een...
Het wapen in de Koffie Hag albums, ca. 1930 (Bron: Heraldry of the World)
Het gemeentewapen van Epe
Het was vroeger niet gewoon om ergens een handtekening onder te zetten, zoals we dat tegenwoordig doen. In plaats daarvan hing men een zegel aan...
Beroemde professoren en studenten
Beroemde Professoren en Studenten
Harderwijk als universiteitsstad (1648-1812) is een apart hoofdstuk in de geschiedenis van onze stad aan de Zuiderzee. Hoewel in het toenmalige Nederland de universiteit van...
Schilderij, Grootestraat Ede in de winter, gezien vanuit het zuiden met gezicht op de toren-kerk, J. van Diggelen, ca. 1920. Collectie Historisch Museum Ede
Oude Kerk
"De kerk is onverbrekelijk verbonden met Ede. Zo was het vroeger, zo is het nog steeds. Deze kerk is niet zomaar een...
Radar Nieuw Milligen. Foto: NIMH
Navigatiestation of radar?
De regio rond Nieuw-Milligen kent veel militaire sporen. De meeste daarvan zijn van buiten de omheining niet te zien. Eén spoor...
Een tabaksplant aan de hoek van de Kleterstraat en Molenweg (Bron: Museum Oud Nijkerk, foto G. van de Veen, Nijkerk)
Tabak uit Nijkerk
De teelt van tabak, een (sub)tropisch gewas uit Amerika, begon in Nijkerk ongeveer halverwege de zeventiende eeuw. Door een combinatie van factoren waaronder de samenstelling...
Eerbeek huis vooraanzicht Foto: Stichting Geldersch Landschap Geldersche Kasteelen
Huis te Eerbeek
De naam Eerbeek duikt in de elfde eeuw voor het eerst in geschriften op. Het landgoed Huis te Eerbeek is aangelegd op de grens van...
Voormalig NCS BC6 Zuiderzeetram nu bij Gooise Tramweg Maatschappij © Erik Swierstra
De Zuiderzeetram
De Zuiderzeetram verbond Hattemerbroek en Nunspeet via Elburg met elkaar. Een zijtak legde een verbinding tussen Wezep en De Zande (Overijssel). De Zuiderzeetram reed slecht...
Ansicht, op 20 december 1946 van dat jaar werd het politiebureau officieel in gebruik genomen, 1948. Collectie Historisch Museum Ede
Het oude politiebureau
De kern van de voormalige villa Heesterheide, gelegen op de hoek van de Stationsweg en de Breelaan, dateert uit 1928. ...
Loenen mobilisatiecomplex Veldhuizen. Foto: Christa Balk, CODA
Mobilisatiecomplex Veldhuizen
Vijf rijen met telkens vijf loodsen op ruim een hectare groot afgesloten terrein. Tussen de gebouwen staat aangeplant bos dat de ...
Ds. Jan Hendrikus Houtzagers in de studeerkamer van de Kootwijkse pastorie. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Kerkscheuring in Kootwijk en Voorthuizen
In de negentiende eeuw was een groot deel van de Nederlandse bevolking godsdienstig. Het grootste deel daarvan, zeker op de Veluwe, was aangesloten bij de...
Molenstraat 3 in Eerbeek (Foto: Léontine van Geffen-Lamers)
Het huis van Meester Jan Pannekoek
De Molenstraat is een van de oudste straten van Eerbeek, die er al lag in de zeventiende eeuw. Het huis aan de Molenstraat 3 is...
Hoerenhondjes
Erfhuis op de Oud Veluwse markt
Het Barneveldse Boeren Erfhuis is, zoals de naam al zegt, een ouderwetse boerenveiling; dat gebeurt vanaf een platte wagen. Alle goederen gaan dan ook tegen...
Leuvenumse Beek
Leuvenumse beek
In de voorlaatste ijstijd (rond 150.000 jaar geleden) heeft een dik langwerpig pak ijs, het huidige dal van de Leuvenumse beek gevormd. De beek is...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl