Freedom Trail

Freedom Trail is een digitale wandeling van 8 kilometer door de Gelderse hoofdstad. De route loopt langs 36 locaties die in de oorlogsjaren 1940-1945 een rol speelden.

De gemeente Arnhem en het Gelders Archief gaven, met medewerking van de Gelderland Bibliotheek, in mei 2005 het routeboekje Freedom Trail uit. Je kunt het routeboekje hier downloaden. 

De route is met trottoirtegels gemarkeerd. Bij elke locatie ligt een speciale tegel, met daarop het Pegasus-symbool, het logo van de 1e Britse Luchtlandingsdivisie, die in september 1944 de Rijnbrug probeerde te veroveren op de Duitsers. De geallieerde soldaten die in Arnhem vochten, droegen dit embleem op hun bovenarm: het mythologische, gevleugelde paard met ruiter.

De virtuele route brengt de internetwandelaar niet alleen naar de belangrijke plekken waar in september 1944 de Slag om Arnhem werd uitgevochten. Ze voert langs locaties die relevant waren tijdens de bezetting, voor het verzet, de Jodenvervolging en de evacuatie van Arnhemse inwoners. Ook zijn er punten die aan de bevrijding en de wederopbouw aandacht schenken.

Vanaf het Station wandel je met Freedom Trail via de Utrechtseweg en Lombok naar de Koepelgevangenis, langs Onderlangs en de Rijnkade naar de John Frostbrug. Vervolgens keer je door het centrum terug naar het Station. Een willekeurige volgorde kiezen kan natuurlijk ook. 

Arnhem, Eusebiuskerk
Eusebiuskerk
De Grote Kerk of Eusebiuskerk is tijdens en na de Slag om Arnhem grotendeels verwoest en na de Tweede Wereldoorlog geheel weer opgebouwd. De spits...
Arnhem, Provinciehuis
Huis der Provincie
Het oude provinciehuis is tijdens de Slag om Arnhem zwaar beschadigd. Voor de binnenplaats naar de entree van het nieuwe Provinciehuis is een steenreliëf aangebracht,...
Arnhem, Jacob Groenewoudplansoen
Jacob Groenewoudplansoen
Tijdens de Slag om Arnhem waren aan geallieerde zijde op de grond niet alleen Britse en Poolse soldaten actief, maar ook een klein aantal Amerikanen...
Arnhem, Duivelshuis
Duivelshuis
In dit historische pand houdt de burgemeester van Arnhem kantoor. Elke aftredende burgemeester liet een eigen glas-in-loodraam vervaardigen meestal met een familiewapen. Burgemeester Matser droeg...
Arnhem, Walburgplein
Walburgisplein
De Walburgkerk is zwaar beschadigd tijdens de Slag om Arnhem. Hier ziet u een gevelreliëf dat het vooroorlogse Walburgisplein in herinnering brengt. Het reliëf is...
Arnhem, Nijmeegseweg
Nijmeegseweg
Aan de overzijde, aan de Walburgstraat, waar nu het Paleis van Justitie staat, stond tijdens de Tweede Wereldoorlog het Huis van Bewaring. Een Knokploeg van...
Arnhem, hoek Apeldoornseweg Jansbuitensingel
Hoek Jansbuitensingel - Apeldoornsestraat
Tijdens en na de Slag werd Arnhem gecontroleerd door Duitse militairen. Deze dwongen vrijwel alle burgers te evacueren en alles achter te laten. Niemand wist...
Arnhem, Nieuwe Kade Badhuisstraat
Nieuwe Kade-Badhuisstraat
Tijdens de Slag om Arnhem duurden de gevechten op de hoek van de Nieuwe Kade en de Badhuisstraat veel langer dan de Duitsers aanvankelijk hadden...
Arnhem, Musis Sacrum
Musis Sacrum
'De meeste mensen zwijgen, een enkeling stelt een daad' Dit monument, gemaakt door Jouke Hooglang en Jos Pauw, is sinds september 2005 boven de...
Arnhem, Nassaustraat
Nassaustraat
Het monument dat hier is geplaatst herinnert aan de felle gevechten die in september 1944 in deze omgeving woedden. Het opschrift luidt: Remember September 1944...
Arnhem, Steenstraat 7
Steenstraat 7
Het Airborne gedenkraam in de Sint Martinuskerk toont een brandende Gelderse hoofdstad. Para's zeilen vanaf de nok van het raam naar beneden boven de Rijnbrug....
Arnhem, market garden plantsoen Onderlangs
Onderlangs
Geallieerde troepen probeerden in september 1944 via Onderlangs de Rijnbrug te bereiken. Manschappen van John Frost en andere onderdelen vormden de voorhoede. Deze eerste groep...
John Frostbrug © Gelders Archief
John Frostbrug
De John Frostbrug is wellicht een van de bekenste plaatsen van de Freedom Trail Arnhem. Vernoemd naar de commandant van het Britse 2nd Parachute Battalion,...
Arnhem, Jan Dommeringpad
Jan Dommeringpad
Arnhemmer Jan Dommering werd bekend als biljarter die vele internationale toernooien won in de jaren '20 en '30 van de twintigste eeuw. Maar als eigenaar...
Arnhem, Stadhuis
Stadhuis
De strijd, de herwonnen vrijheid en de wederopbouw van Arnhem worden gesymboliseerd in dit Phoenix-beeld van Ossip Zadkine. De Phoenix is een Grieks-mythologische vogel die...
Arnhem, Koepelgevangenis
Koepelgevangenis
Verzetsmensen zaten tijdens de oorlog onder meer vast in de Koepelgevangenis. Mede-verzetsstrijders voerden acties uit om hen te bevrijden. Zo wist een aantal als 'marechausee-metarrestant...
Arnhem, Rijnkade
Rijnkade
John Frost vervolgde zijn opmarsroute naar de brug via de Rijnkade en parallel gelegen wegen als de Weerdjesstraat. De hele omgeving van de brug werd...
27 Pastoorstraat
Pastoorstraat
De Pastoorstraat nam vóór de Tweede Wereldoorlog een centrale plaats in bij de joodse Arnhemmers. Een belangrijk gebouw vormde de synagoge naar een ontwerp van...
Arnhem, Gele Rijdersplein
Gele Rijdersplein
De Willemskazerne aan het Gele Rijdersplein werd door Duitse militairen gebruikt. Op 17 september 1944 werd deze kazerne, als een van de eerste oorlogshandelingen in...
Arnhem, dam cirquit Airborneplein
Airborneplein
Na de oorlog werd dit verkeersplein aangelegd. Op 17 september 1945 vond hier de eerste herdenking van de Slag om Arnhem plaats. Bij die gelegenheid...
Arnhem, Velperplein
Velperplein
De huizen Velperplein nr. 7, 8 en 9 vormden een bolwerk van ondergronds verzet. Vanuit het pand van de toenmalige radiohandel Van Daalen Bros op...
Arnhem, Roermondsplein
Roermondsplein
Niet alleen de vaste Rijnbrug, maar ook de schipbrug die op deze locatie lag, was een belangrijk Brits doel. Deze kon echter niet gebruikt worden...
06 Airbornemonument
Utrechtseweg
Bij het Museum voor Moderne Kunst Arnhem aan de Utrechtseweg staat een Airborne-zuil ter nagedachtenis aan de laatste poging van Britse soldaten op 19 september...
03 Utrechtseweg 87
Utrechtseweg
Het beeld "de vrouw in oorlogstijd" op deze plaats herinnert aan de vrouwen die in de oorlogsjaren een belangrijke rol in het verzet hebben gespeeld....
Arnhem Station CS
Freedom Trail Arnhem route beginpunt
Beginpunt van een wandeling van 8 kilometer langs het oorlogsverleden van Arnhem.
Arnhem, Boterdijk
Boterdijk
Deze Airborne-zuil markeert de plaats waar Britse troepen die via Onderlangs hun collega's bij de brug versterking moesten bieden, op dinsdag 19 september 1944 het...
Arnhem, paal v limburg stierum Eusebiusbuitensingel
Eusebiusbuitensingel
Een airborne-zuil op het grasveld aan de Eusebiusbuitensingel, vlak bij de noordelijke oprit van de John Frostbrug, herinnert aan de verdediging van een groep Britse...
Arnhem Station CS
NS-station
Het Phoenix-beeld in de stationshal is in 1954 door de gemeente geschonken. Het staat symbool voor de vernieling en herbouw van dit station. (Tijdens de...
Arnhem, Hoek Prinsenhof Oranjewachtstraat
Hoek Prinsenhof - Oranjewachtstraat
Kolonel John Frost vestigde zijn stafkwartier in de woning die op de plaats stond waar u deze plaquette aantreft. Van hieruit verdedigde hij met delen...
Arnhem, Utrechtseweg 85
Utrechtseweg 85
Het pand Utrechtsestraat 85 - toen nog nummer 55 - werd in de oorlogsjaren gevorderd door de Duitsers. In het pand was tot op dat...
Arnhem, Zwarteweg 14
Zwarteweg 14
Om niet in Duitse handen te raken moest de Britse bevelhebber generaal-majoor Robert E. Urquhart in de hevige strijd een goed heenkomen zoeken. Hij vond...
04 Utrechtseweg
Utrechtseweg 87
In de beeldentuin van het Museum voor Moderne Kunst staat het beeld "The Warrior" van de Engelse kunstenaar Henry Moore (1898-1986). Moore had in de...
Arnhem, beeld met toren Kerkplein
Kerkplein
Het beeld 'Mens tegen macht' van Gijs Jacobs van den Hof, symboliseert het oorlogsleed. De naaktheid van de mannenfiguur 'symboliseert de onschuld, de waarheid en...
Arnhem, Utrechtseweg 72
Utrechtseweg 72
Tijdens de slag om Arnhem hebben diverse eenheden via de Utrechtseweg / Utrechtsestraat ("Bovenover") geprobeerd de Rijnbrug te bereiken. Dit lukte hen echter niet. Ze...
Arnhem, klok Lauwersgracht
Lauwersgracht
De burgerklok in de Lauwersgracht weerklinkt elke 17e september. De klok werd in september 1956 aan het gemeentebestuur aangeboden door een uit de burgerij gevormd...
Arnhem, Bakkerstraat
Bakkerstraat 63
In dit toenmalige pand van Van Gend en Loos fusilleerden Duitse soldaten op dinsdag 19 september 1944 vijf Arnhemse burgers, zonder enige vorm van proces....
Arnhem, Elisabeths Gasthuis
St. Elisabeths Gasthuis
Dit voormalige ziekenhuis wordt tegenwoordig bewoond. In september 1944 stond het 'Ste. Elisabeths Gasthuis' midden in het strijdgebied. Britse troepen vochten om hun makkers bij...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl