De Duitse soldaten die Tiemens had gezien behoorden mogelijk tot de 1ste Kompanie van het 1ste Bataillon van het 21. SS-Panzergrenadier Regiment. Dit regiment maakte deel uit van de 10. SS-Panzer-Division “Frundsberg”, een ervaren Duitse pantsereenheid die in Frankrijk zware verliezen had geleden en minder dan 3.500 van de oorspronkelijk 15.000 manschappen over had. De meeste officieren van de divisie waren gedood, gewond of gevangengenomen. De eenheden waren uiteengeslagen in losse Kampfgruppen die ongeorganiseerd naar Nederland waren teruggetrokken. Daar zouden nieuwe rekruten, wapens en materieel uit Duitsland worden aangevoerd, om de divisie weer op te bouwen.

Enkele dagen voor de Slag om Arnhem waren enkele dozijnen soldaten van een kompagnie van het 1ste Bataillon van het 21ste SS-Panzergrenadier Regiment ondergebracht in Diepenveen. Van het 1ste Bataillon waren ongeveer tachtig man overgebleven, waarvan een deel dus in Diepenveen zelf lag en de rest in de omgeving van die plaats. Een van hen was de 18-jarige panzergrenadier Horst Weber. Hij had tot dusver nog niet deelgenomen aan de strijd. Wel was hij al in juli vanuit de Duitse legerbasis Brünn met anderen daarvandaan naar Frankrijk gestuurd. Na de vernietiging van de Frundsberg divisie aldaar was hij met andere manschappen onder leiding van Karl Stroppe in 2 treinwagons teruggereden naar Nederland. Onderweg veel stilgestaan door permanente beschietingen vanuit geallieerde vliegtuigen. Over wapens beschikten Weber en zijn jeugdige kameraden niet.

Horst Weber herinnert zich over die zondag 17 september:

“Enkele dozijnen manschapen van 1ste Bataillon waren gestationeerd in Diepenveen en kregen daar onderdak toegewezen. Ik verbleef in de herberg naast de kerk. Zondagochtend 17 september 1944 telde mijn groep ongeveer 30 tot 35 personen. We kwamen overal vandaan, sommigen waren radiotelegrafisten, anderen geweerschutters. De groep diende als een aanvulling om een nieuw 1ste Bataillon te formeren.

Zondags aan het begin van de middag kwamen allerlei vaartuigen aanrijden en hoorden we van de luchtlandingen: “De Engelsen zijn geland en ze willen de bruggen veroveren.” Geen van ons wist of hij een goede soldaat zou zijn. De meeste van ons hadden daar alleen drie maandenlang op de opleiding in Brünn voor geoefend. Omdat ik na die drie maanden nog drie perioden van drie maanden manschappen heb opgeleid was ik een jaar in Brünn geweest.”[2]

In vrachtwagens en auto’s die van de lokale bevolking en elders waren gevorderd werden de manschappen naar Arnhem gereden. Anderen gingen op de fiets, zoals Rudi Trapp. Horst Weber zat met ongeveer dertig andere in een grote vrachtwagen. De manschappen waren willekeurig over de voertuigen verdeeld en ze kenden elkaar niet of hooguit net van die drie dagen in Diepenveen. Er waren onder hen geen officieren.

Op de Velperweg in Arnhem stopten de vrachtwagens en moest de manschappen uitstappen.  Ze kregen het bevel van iemand die daar stond om lopend naar Arnhem te gaan. Op dat moment was nog niet duidelijk waar de Engelsen zich precies bevonden en werd verder rijden met de vrachtauto’s te gevaarlijk geacht. Weber kende enkele mensen in zijn groep, waaronder panzergrenadier Pochert die een Funkgerät op zijn rug droeg. Ze marcheerden, nog altijd ongewapend, onder de Velperpoort door richting het centrum van de stad. Daarbij liepen ze aan beide kanten van de Steenstraat en hielden ze een onderlinge afstand van ongeveer 5 meter aan. Weber had maar één gedachte: “wie kriegen wir die erste Feindberührung hin? Sofort agieren oder aus der Deckung reagieren?”

Plotseling klonk er van links een schot: Pochert viel dood voorover op straat. Een kogel was door zijn hart geschoten. Nergens was een spoor van de schutter te bekennen. Het was toen rond vijf uur in de middag. Britse parachutisten waren, naar nu blijkt, nog niet in de stad gearriveerd dus de schutter is waarschijnlijk een verzetsman geweest.

Het lichaam van Pochert werd op een kruiwagen geladen en meegenomen met de groep die verder liep, langs het Wehrmachtsheim (in Musis Sacrum) naar het Velperplein. Voor het gebouw van warenhuis V&D moesten ze stoppen. Weber werd daar aangewezen als commandant van de groep van 30 tot 35 manschappen en herinnert zich daarover:

“Een officier vroeg onze groep wie er de commandant van was. Een paar uit de groep riepen dat ik dat was. De officier vroeg me of dat klopte en toen ik ja had gezegd zei hij tegen me: ‘Jij neemt de leiding. Aan de andere kant van het plein ligt een stapel wapens. Zoek maar wat uit.’ Ook was er contact tussen de diverse groepen van manschappen en vonden er nog herverdelingen plaats.”[3]

Zodra iedereen een wapen en wat munitie had opgeraapt werd Weber gevraagd of hij misschien nog interesse had in een 7,5 cm anti-tankkanon (PAK) met twee bedieningssoldaten? Aandrijving voor het kleine stuk geschut, dat normaal achter een wagen wordt getrokken, was er niet. Weber nam het aanbod graag aan en liet het kanon voortduwen. Hij kreeg te horen dat hij richting de Grote Kerk moest lopen. Als marsroute werd opgegeven: door de Roggestraat en bij de tweede kruising linksaf de Koningstraat in. Een kaart was niet beschikbaar.

De soldaten vonden het volgens Weber maar niets dat ze met dat allegaartje de slag in werden gestuurd. Dat wil zeggen niet alleen slechte bewapening, maar ook dat de manschappen elkaar voor het overgrote deel niet kenden en daardoor niet op elkaar ingespeeld waren. Desondanks was het parool dat Weber zich herinnert: “Egal, viel Feinde, viel Ehre.” Ongeveer aan het eind van de middag bereikten ze de Koningstraat. Nederlandse burgers liepen op straat, maar stoven weg toen ze de groep SS soldaten zagen naderen. De groep van Weber was de eerste groep Duitsers die daar aankwam.

Amper de Koningstraat in gegaan werd hier de volgende Duitse soldaat dodelijk getroffen. Weber en zijn manschappen vermoedde dat er vanaf de torenspits van de Eusebiuskerk door een sluipschutter was geschoten. Het meegevoerde kanon werd in stelling gebracht en er werd een schot op de torenspits afgevuurd. Zie voor meer details hierover punt 25 Eusebiuskerk.

Rond 18.00 uur komt de groep van Weber op de Kippenmarkt aan. Daar houdt de groep halt en neemt de situatie in ogenschouw. Aan de zuidzijde van de Markt wordt geluid gehoord en lijkt er een beginnende brand te zijn. Daar is het dus niet veilig. Het Duivelshuis wordt door Weber gezien als een goede plaats voor de Gefechtsstand [4] van zijn groep. De manschappen worden in de omgeving van het Duivelshuis in stelling gebracht. Weber geeft de manschappen aanwijzingen.

De eerste opdracht van Weber is die ochtend de huizen in de Koningstraat te zuiveren van eventuele Engelsen. Je kunt je immers geen tegenstanders in de rug veroorloven. Met een aantal Duitsers trekt hij de Koningstraat in. Weber gaat dan met een paar man de huizen in om ze te controleren op Engelsen. Op straat blijven een paar andere Duitsers achter om hen te dekken. In een Kino treft Weber een groep Engelsen aan die tussen de banken liggen. Zonder tegenstand worden zij door Weber en zijn mannen gevangen genomen. Zij worden meegevoerd met de groep van Weber bij de verdere zuivering van de Koningstraat. Terwijl Weber de Koningstraat voor zijn rekening neemt, wordt door een andere Duitse eenheid de Beekstraat schoongeveegd. De Koningstraat is volgens Weber in de daaropvolgende dagen steeds gebruikt voor Nachschubb van manschappen en materiaal. “Immer wieder trafen kleine gruppen mannschaften ein die fragten wo sie hin mussten”.

Rond 10 uur in de ochtend staat Weber met zijn groep Engelsen gevangen – 12 tot 18 mannen groot –tussen het Duivelshuis en de Eusebiuskerk in. Hij weet niet goed wat hij met zijn gevangenen aan moet. Op dat moment is er over in gevangenschap genomen Engelsen nog niets geregeld bij de Duitsers in Arnhem. In het begin van de gevechten in Arnhem was er volgens Weber een hoog gehalte aan improvisatie aan de orde. Dan barst van dichtbij een oorverdovend artillerievuur van de Duitsers los. Het is weliswaar niet op hen gericht, maar ze kunnen daar toch niet blijven staan. Weber plaatst de Engelsen in een aantal nissen van de kerk en gaat kijken of er in het Duivelshuis een geschikte plek voor de gevangenen is. Hem lijkt de kelder van het Duivelshuis een geschikte plaats. De Engelsen worden daar rond 14.00 onder gebracht en zullen daar de komende twee dagen blijven. Later zullen meer gevangen hier worden ondergebracht en zullen er ook gewonde Engelsen worden verpleegd. Bij die verpleging is ook de Engelse legerarts James Logan betrokken geweest.

Hendrik Tiemens schreef op maandagavond 18 september in zijn dagboek:

“Geregeld wordt geschoten, geweer- en kanonvuur. We zijn den geheelen dag in huis, in de keuken en benedenkamer. Het minst gevaarlijke gedeelte van het huis. In de bovenvoorkamers is het, omdat het huis voorspringt voor de huizen in het meer zuidelijke gedeelte van de Koningstraat, gevaarlijk, omdat van de zijde van de Markt door de Engelschen geschoten wordt.

Des voormiddags werd geschoten op den toren. Ad zag juist dat een gedeelte van de bovenste balustrade werd weggeschoten en riep mij. Ik zag dat een tweede granaat den toren trof en op de oostelijke wijzerplaat (tusschen de cijfers IV en V) afketste. Geschoten werd uit oostelijke richting, vermoedelijk door de Duitschers die waarschijnlijk een uitkijkpost van de Engelschen op den toren veronderstelden. Voortdurend veel schieten, soms luchtgevechten (schieten van vliegtuigen) boven ons.”[5]