Tijd van burgers en stoommachines

Kenmerkend voor deze periode:

Sibylle van Griethuysen, Arnoud van Halen, ca. 1720. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
De Dichtende Dokter en zijn voorgangers
Daar is een zek're plaats, men noemt ze Stad van Buren, Dáár heb ik mijn beroep, en doe er heelkunst-kuren.
Foto, notaris Fischer-Huis, 1899. Bron: Simonis & Buunk Kunsthandel
Het Fischerhuis
Het Fischerhuis is van oudsher sterk vergroeid met de geschiedenis van Ede en behoort tot de weinige rijksmonumenten die het centrum...
Klok Elst
De staaf van de smid
Elke dorp in Nederland heeft wel een klok in een klokkentoren. Zo één die altijd luid bij lief en leed, de uren en halfuren laat...
Hotel Stad Lochem
Indisch Lochem
Java, Borneo, Celebes en Sumatra zijn eilanden uit de Ind(ones)ische archipel, maar ook huizen op de vijfsprong Nieuwstad- Barchemseweg in Lochem.
Het dorp Spankeren, omgeving van de Puthof in 2016 © Marianne Poorthuis, CC-by
Spankeren
Een duidelijker grens tussen twee dorpen dan tussen Dieren en Spankeren is nauwelijks denkbaar. De aanleg van het Apeldoorn-Dierens kanaal in 1860 maakte aan de...
PGEM Nijmegen, bron: GeheugenvanNederland.nl
Spanning stijgt in Nijmegen
Tegenwoordig heeft iedereen spanning nodig. Sterker nog, we kunnen haast niet meer zonder. Dit is niet het soort spanning dat je voelt als je in...
Ansichtkaart van het door J.A. Heuff samengestelde monument ter herinnering aan het kasteel. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
De sloop van het kasteel
In 1804 besluit de Burense domeinraad het ernstig verwaarloosde kasteel te slopen. Na de dood van Frederik Hendrik in 1647 is het in verval geraakt....
Landhuis Arva aan de Rozendaalselaan in Velp, foto A. Burgers
Woningen voor welgestelden
In de 19e eeuw ontstond voor meer mensen de mogelijkheid om zich een fraai huis buiten de stad te veroorloven. De Veluwezoom en vooral Arnhem,...
De kenmerkende puntdaken van pottenbakkerij Andrée
Pottenbakkerij Andrée
Aan het Kanaal Noord in Apeldoorn stond vroeger een van de meest karakteristieke gebouwen van Zevenhuizen met daarin de pottenbakkerij van de...
Gasfabriek met gashouder in de Stationsstraat
Gasfabriek Apeldoorn
In 1862 werd begonnen met de bouw van een Apeldoornse gasfabriek. In die fabriek werden kolen gestookt en het gas dat ...
22a Bronbeek Bibliotheek Arnhem
Haagje van het Oosten, 19e eeuw
Op een stralende zonnige dag ligt een klein stukje Indonesië in Arnhem. De witte gebouwen van Bronbeek steken scherp af tegen de groene graspartijen en...
EB 43
Palingrokerij 'Van Triest'
De palingrokerij aan de Havenkade is de enig overgebleven rokerij van Elburg. Hier wordt sinds 1892 de paling die de vissers ...
Het boerderijtje met de grote schuur © Hans Barten
Boerderij Vijf Akkers
Het monument is een kleine hallehuisboerderij met een middenlangsdeel, gebouwd rond 1900. Het heeft een zadeldak met wolfseinden en is bovenaan met riet gedekt...
19a Gottheill lade 15 1
Treinverbindingen, vanaf 1845
Arnhem in 1854, zoals gezien vanaf het dak van Hotel Bellevue aan de Utrechtseweg. Tegenwoordig biedt het kantoorgebouw met diezelfde naam onderdak aan o.a. energiemaatschappij...
Gelderse Tram
Ontwikkeling van vervoer
De ligging op een zandrug maakte verkeer mogelijk naar en langs Doetinchem. De Oude IJssel was voor kleine schepen bevaarbaar richting Westfalen en Doesburg. Het...
Station Ermelo
Spoorweg en station Ermelo
De aanleg van een spoorweghalte is voor ontsluiting en groei van Ermelo van groot belang geweest. De trein stopt aanvankelijk niet in Ermelo.
De Ewaldenkerk in het landschap. © Hans Barten
Rooms-Katholieke kerk H.H. Ewalden
De Ewalden kerk is een kruisbasiliek in neogotische stijl. Het middengedeelte is in hout overkapt en de zijbeuken zijn in steen opgetrokken. De architect was...
De Dellen dennen van Daendels © Geldersch Landschap & Kasteelen
Erf van Daendels op De Dellen
Over bos- en heidegebied De Dellen liepen twee belangrijke handelswegen: de Hessenweg van Zwolle naar Amersfoort en de Hanzeweg van Elburg naar Deventer. Op de...
35a Luchtmobiele Brig HB 060407
Gele Rijder wordt Luchtmobiel, 20ste-eeuw
Vier jaar na de val van de muur in 1989 werd in Arnhem de Luchtmobiele Brigade gevestigd. Vanaf 2003 trekken de in de Oranjekazerne gelegerde...
In het midden van deze afbeelding is met een rode T de plek aangegeven waar het kogelpark van Slot Loevestein lag. © Slot Loevestein
Voorburcht
Vanouds was het kogelveld een afgebakend terrein, waarin de afgeschoten kogels landden. Op Loevestein werd de term echter gebruikt voor de plek waar de kogels...
Zouavengraf op de begraafplaats Ewijk
Zouaven in Ewijk en Winssen
Zowel op de begraafplaatsen van Ewijk als van Winssen zijn stille getuigen van de Zouaven-geschiedenis te vinden. Rechts...
Groot Spriel 1900
Buitenplaatsen negentiende eeuw
In de negentiende eeuw werden twee buitenplaatsen gebouwd: Groot Spriel en de Vanenburg.
Ontwerp toegeschreven aan Dirk Wattez voor het deel van park Rosendael tussen Bedriegertjes en Sterrenberg, omstreeks 1875. © Foto: Geldersch Landschap & Kasteelen.
Eigenwijze kasteeleigenaar
De bosvijver was in de achttiende eeuw een ronde vijver. Deze niet-natuurlijke vorm paste niet in de ideeën van de negentiende-eeuwse landschapsarchitecten. J.D. Zocher jr....
H. Servatiuskerk te Appeltern vanaf zuid-oostzijde. © Gerard Kouwenberg, 2014
Kerk gebouwd als reactie na ruzies met de hervormden
De oude Rooms-Katholieke Kerk in Appeltern, gebouwd volgens de eerste schriftelijke vermelding in 1134 of eerder, kent een stormachtige geschiedenis waarbij meermaals wapens tussen katholieken...
Ds. Witteveen
Ds. Witteveen
Dominee Hermanus Willem Witteveen (1815-1884) komt in 1846 als predikant naar de gemeente Ermelo. Op dat moment zijn er veel misstanden, zoals geen trouwe kerkgang...
Veemarkt op het Plein (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
De maandagmorgen in Nijkerk
Eeuwenlang was het 's maandagmorgens in Nijkerk een drukte van belang. Op het Plein was een veemarkt met soms wel een ...
De schuur van de negentiende-eeuwse herenboerderij. © Hans Barten
Herenboerderij
Deze boerderij had waarschijnlijk in zijn oorspronkelijke gedaante een krukhuisvorm, waarbij het voorhuis was omgebouwd in de richting van de straat. De boerderij dateert uit...
De boerderij met nieuw dak © Hans Barten
Boerderij
Dit monument was tot voor kort een gaaf voorbeeld van een dwarsdeelboerderij uit de late negentiende eeuw. Boerderijen met dwarsdelen hebben de veestal over...
De Visserij
De Visserij
De Vischpoort en de Vischmarkt zijn voor veel mensen symbolisch voor Harderwijk. Vissers en visserij horen immers van oudsher bij onze stad, net als later...
Groevenbeek
Groevenbeek
Tegen de gemeente Putten aan liggen de landgoederen Oud en Nieuw Groevenbeek. De landgoederen zijn rijk aan prachtige lanen en historische wegen. In de 19e...
Cornelia Maria van Hangest baronesse d Yvoy, de weldadige freule
De weldadige freule
Op De Salentein, het statige landhuis in de bocht naar Putten, woonde in de negentiende eeuw een belangrijke adellijke dame. Cornelia Maria van Hangest Baronesse...
Joodse begraafplaats Dieren
Joods leven
Op 7 maart 2010 was het feest in Dieren. Het gebouw aan de Spoorstraat 34 werd, 67 jaar nadat daar de laatste Joodse eredienst had...
Nutsspaarbank met medewerkers, 1989. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Tot Nut van het Algemeen
Een belangrijk 19e eeuws initiatief voor het welzijn van de inwoners van Buren is de oprichting van een eigen departement van de Maatschappij tot Nut...
16a MMK Couwenberg Walburgiskerk schaatsen
Franse Tijd, 1795-1813
Op 22 juli 1808 werd de Sint-Walburgiskerk door koning Lodewijk Napoleon bij een bezoek aan de stad teruggegeven aan de Rooms-katholieke gelovigen. Sinds de Reformatie...
Panne-Gies
Ies en Gies is Pannegies
Pannegies is een oud Veluwse benaming voor een stoofpot van vlees. Het is een gerecht dat veel op de Veluwe gegeten werd. Het was relatief...
Vloeddeur in theater De Fransche School
Watersnood
In de strenge winter van 1855 vriest de Lek dicht. Als de dooi inzet, ligt de rivier vol ijsschotsen. Die dreigen de doorgang te blokkeren...
Het veerhuis bij het Drutense veer. Foto Hans Barten
Veerhuis
In september 1890 verkocht veerman J. Herts het oude veerhuis, de halve pont, een zeilboot en drie roeiboten voor 3.000 gulden aan de gemeente. Oorspronkelijk...
Uit de Duinen door Eduard Gerdes
Dichter en kinderboekenschrijver Eduard Gerdes 1821-1898
Protestantse kinderen van vroegere generaties hebben allen gemeen dat zij op de zondagsschool het lied 'Er ruischt langs de wolken' leerden. De dichter ervan was...
/beeld/specials/druten/034b.jpg
Pastorie van de Rooms-katholieke parochie
De pastorie ligt rechts van de huidige Rooms-katholieke kerk. De pastorie is tegelijkertijd met een oude kerk met toren gebouwd. Deze kerk stond rechts...
Echoput
Echoput
Een onopvallend huisje langs de Amersfoortseweg trekt in het midden van de 20e eeuw jaarlijks tienduizenden mensen. Ze staan in de...
Zuiderzeestraatweg
Zuiderzeestraatweg
Koning Willem I begreep de betekenis van het verkeersprobleem voor de opbouw van de welvaart. Hij zet zich in voor de stelselmatige uitbreiding van het...
Fort Pannerden
Het fort op de hoofddam bij Pannerden wordt gebouwd tussen 1869 en 1871 voor een bedrag van welgeteld 489.950 gulden.
deelbijl
Einde maalschappen
De maalschappen beheerden in het begin van de negentiende eeuw nog 32 procent van het Puttense grondoppervlak. Zolang ze noodzakelijk waren voor de agrarische bedrijfsvoering...
“Toen wij bij Lent afscheid van onzen voerman namen, zagen wij Nijmegen in een soort van Amphitheater voor ons uitgespreid, met de brede Waal voor dezelve,” schreef Willem de Clercq in 1815. © Aquarel Paulus van Liender, 1752, collectie Museum Het Valkhof - CC-BY
Schrijvers, schilders en de opkomst van het toerisme
In de negentiende eeuw ontdekten ook in Nederland romantische schrijvers en wandelaars de stuwwal bij Nijmegen en het rivierenlandschap. In hun voetsporen volgden de schilders....
Steenfabrieken
Vanaf 1850 verschenen steeds meer steenfabrieken, omdat de klei in de uiterwaarden van de grote rivieren uitstekend geschikt was voor de steenfabricage. In 1881 waren...
Piet Pelle, van de bekende Gazelle reclamecampagnes en stripboekjes.
Grote fabrieken
In 1867 waren in de gemeente Rheden zes steenfabrieken met 442 arbeiders en een sigarenfabriek met 181 werknemers.
Ingang van de ijskelder, voor restauratie © Geldersch Landschap en Kasteelen
Ouderwetse ijskast
Verscholen tussen het groen ligt de ijskelder van Biljoen. Geen vreemde plaats: een ijskelder is eigenlijk altijd te vinden op een beschaduwde plaats. De...
De pastorie aan Kerkpad 13. Fotografie Hans Barten
Nederlands Hervormde Kerk en pastorie
Op 10 juli 1800 namen de katholieke Horssenaren, na de Reformatie, de middeleeuwse kerk weer terug. De hervormden moesten zich behelpen met een gehuurde kamer....
Het koloniaal werfdepot
Het Koloniaal Werfdepot
Aan de Smeepoortstraat staat een groot gebouw dat in de loop van de geschiedenis nogal wat functies heeft gehad. Halverwege de vijftiende eeuw werd het...
Het Gelders Archief in Arnhem
Familienamen onderzoeken
Wie op zoek gaat naar de achtergrond van zijn familienaam, komt via dit onderzoek niet alleen meer te weten over zijn voorouders, maar ook over...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl