Geschiedenis Gelderland

Deze website bevat verhalen uit de geschiedenis van Gelderland. Elk verhaal op deze website is ondergebracht bij een specifiek thema.

Daarnaast vindt u op de website Specials met daarin een serie verhalen die bij een project of een uitgelicht thema horen. Ook zijn er veel Canons te vinden op mijnGelderland. Dit zijn chronologische overzichten van de hoogtepunten uit de geschiedenis van de provincie en van diverse gemeenten in Gelderland. Sinds 2012 vindt u ook routes op mijnGelderland; locatiegebonden verhalen die via de Layar-app, en soms QR-codes te beleven zijn. Bekijk vooral ook eens de suggesties voor sprekers die boeiend kunnen vertellen over onderdelen van het Gelders erfgoed.

Vrijwel alle erfgoedorganisaties vindt u bij Eropuit (te bezoeken organisaties) of Overige (de niet te bezoeken erfgoedorganisaties). Van veel van deze organisaties staan ook de activiteiten op mijnGelderland. Wees welkom en kijk rustig rond in de rijkdom van de Gelderse geschiedenis en erfgoedorganisaties van Gelderland.

U kunt reageren op de verhalen en wij zijn benieuwd naar uw aanvullingen.

Museumcafé de Kribbe Museumcafé de Kribbe Meer
De Voorst De Voorst Meer
Rumpt Albertina van Kessel
Weldoener Albertina van Kessel
Iedere streek heeft een familie die veel voor de streek betekent. Belangrijke familie in Rumpt was o.a. de notarisfamilie Van Kessel, ...
Het geurkinkpad in Sinderen$Bron: Achterhoeksekerkpaden.nl, Stichting Kerk- en Fietspaden Sinderen e.o.
Achterhoekse Kerkenpaden
Op oude landkaarten is goed te zien dat er tussen essen in het Achterhoekse landschap vaak een heel netwerk aan wandelpaden ...
Mausoleum op de Paasberg
Het Mausoleum te Ede
Kort na de bevrijding in 1945 ontstond in de kring van het voormalige Edese verzet het plan om hun vrienden die in ...
Een tekening van Frissestein in 1680 (Bron: Historische Vereniging Den Ouden Dijk)
Kastelen Frissestein en Engelenburg
Het kasteelterrein van het voormalig kasteel Frissestein is buitendijks gelegen. Het wordt ook wel het 'Huis te Herwijnen' genoemd. ...
Beekhuizen Gezicht vanuit de blokhut op de salon 12 06 1807. Bron: Collectie Oudheidkundige Kring Rheden Rozendaal, Walter de Wit
Gezangen der liefde
Elizabeth Maria Post (1755-1812) kon Biljoen en Beekhuizen zo vaak bezoeken als ze wilde. Zij woonde in Velp en had van ...
Romeinse porticusvilla. Bron: RCE
Wijchen, vicus bij Noviomagus - Nijmegen
Het feit dat Wijchen zich kon ontwikkelen tot een van de kleine bestuurlijke kernen (vicus) om Nijmegen heeft alles te maken ...
Kronenburgertoren (Bron: Regiomarketing Gelderland)
De Kronenburgertoren in Nijmegen
De bouw van de Nijmeegse stadswallen begon in de dertiende eeuw. De eerste wallen waren van aarde, later kwamen muren en ...
Rumpt NH Kerk
Gallus-kerk in Rumpt
Het langgerekte dorp Rumpt strekt zich voor een groot deel uit langs de Lingedijk. Prachtige boerderijen en eenvoudiger arbeiderswoningen wisselen elkaar ...
Schade in Hotel Erica na de bevrijding (Bron: Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945)
Hotel Erica
Na het bombardement op Nijmegen op 22 februari 1944 werd Hotel Erica in Berg en Dal een opvangcentrum voor vluchtelingen uit ...
De Koningsheuvel, een van de twintig voorchristelijke monumenten in de directe omgeving van het vroegere Wolfhezer kerkje.
Het verdwenen dorp Wolfheze
Een kerkje met een pastorie en daaromheen enkele verspreide boerenbedrijfjes: zo groot zal het middeleeuwse dorpje Wolfheze zijn geweest. Het geheel ...
De loden Lady
De loden Lady
Gevonden in de drukke Nijmeegse Burchtstraat in 2001: de leeggeroofde loden sarcofaag (grafkist) én het skelet van een rijke dame uit ...
Vooraanzicht Sint Paschaliskerk Woezik. Bron: Wikimedia Commons, Havang 2013
Sint Paschaliskerk, een kerk die er moest komen
Het is nog altijd pijnlijk te zien hoe lang de rooms-katholieke Woezikse gemeenschap letterlijk heeft moet vechten voor de status van ...
Een tekening van Cornelis Pronk uit 1732 van het klooster in Oene
Het klooster Nazareth te Oene
De Kloosterallee in Oene herinnert nog aan het in de vroege vijftiende eeuw gebouwde klooster Nazareth. Het werd gesticht in een ...
Velden in Gelderland
Het kenmerkende landschap van Epe
Enken zijn hoge akkers die je tegenwoordig nog veelvuldig in ons landschap ziet. De verschillende landbouwvormen in de gemeente Epe zijn allemaal ...
Aangenomen wordt dat J.F. Martinet in Rhenoy in de voormalige pastorie van de hervorme kerk woonde.
Dominee Johannes Florentius Martinet
In Rhenoij woonde in de achtiende eeuw een beroemde dominee, genaamd Johannes Florentius Martinet (1729-1795). Een zeer geleerd man die de ...
Jachtopziener op de Hoge Veluwe
Jacht in Gelderland
Al eeuwenlang wordt in Gelderland gejaagd. Ooit waren de mensen voor hun levensonderhoud van het wild afhankelijk. Tegenwoordig mag er alleen ...
Neogotische kerk te Nitrik 1891-1940
Kerken in Niftrik
De drie opeenvolgende kerken in Niftrik geven het verloop van de bewogen geschiedenis van dit kleine dorp aan de Maas aan. ...
Kinke Kooi
Oogmerk: Kinke Kooi
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die ...
Vooraanzicht van Ons Erf in Berg en Dal
Ons Erf
Ooit logeerden er jongeren in het indrukwekkende landhuis van Ons Erf in Berg en Dal. Zij volgden hier een verlovingscursus of ...
Optreden KTSM Tiel in Dortmund 2007
Koninklijke Vereniging 'Het Tielsch Stedelijk Muziekcorps'
Een aantal vooraanstaande personen in Tiel hebben in 1895 ervoor gezorgd dat er weer een muziekkorps kwam na de opheffing van ...
Hervormde Kerk in Valburg (Bron: RCE)
De geschiedenis van Valburg
In de Betuwe tussen de Waal en de Linge ligt de gemeente Valburg. Grondsporen van kleine woningen, waarvan de wanden uit ...
Tekening van de villa over de opzet van het park Grote Aalst. Op deze afbeelding zie je in rood de sporen die zijn opgegraven. In het midden van het park staan de bomen op een verhoogd terrein. Zo kunnen de boomwortels de archeologische resten van het hoofdgebouw niet beschadigen. Er zijn verschillende soorten bomen geplant, zoals ook in de Romeinse tijd de gewoonte was. Het (bijna) rechthoekig pad om het middenterrein heeft de vorm van de omheining van het villaterrein, maar dan kleiner.
Romeinse villa Keizershoeve
Het park van 'De Grote Aalst' is aangelegd in 2012, maar de geschiedenis ervan gaat meer dan 2000 jaar terug. Het park ...
Gele rijders
De Gele Rijders
De 11de Afdeling Rijdende Artillerie is hun officiële naam, zelf noemen ze zich 11 AfdRA, maar Arnhemmers kennen deze militairen als ...
Gebouw Hannah van Het Apeldoornsche Bosch
Deportatie vanuit Het Apeldoornsche Bosch
Het Apeldoornsche Bosch werd in 1909 geopend. Het was een joods psychiatrisch ziekenhuis waar patiënten volgens de typisch joodse traditie konden ...
Archeologische opgravingen bij kasteel Balgoy leggen de fundamenten bloot in 1941. Bron: Pagus Balgoye
Het kasteel van de heerlijkheid Balgoy en Keent, Kleef's leen
Binnen de expansiepolitiek van de graven van Kleef paste het in de macht hebben van de heerlijkheid Balgoy en Keent. Rond ...
Weeskind met de letter 'M' op de mouw
Het Koninklijk Weeshuis
Het is moeilijk voor te stellen dat het statige Koninklijk Weeshuis in Buren gedurende drie eeuwen de woonomgeving van kinderen was. ...
Een Poolse koning toont zijn zilver (Foto: Jette Janssen)
Koningszilver voor de schutterskoning
Het belangrijkste schietmoment voor schutterijen is het koningschieten. Degenen die wint bij het koningschieten mag zich een jaar koning noemen. De ...
Een oude foto van de lantaarn in Lienden
Een gedenkteken voor een Liendense burgervader
In 1909 biedt de burgerij van Lienden, Ingeren en Ommeren haar burgemeester een monumentale lantaarn op een sokkel aan. Op een ...
Commanderie van Sint Jan (Bron: Regiomarketing Gelderland)
De Commanderie van Sint Jan
De Commanderie van Sint Jan is een van de oudste gebouwen van Nijmegen. In 1196 werd het gebouw voor het eerst vermeld. ...
Huis te Dreumel op een tekening door J.Stellingwerf uit 1636. Bron: Stichting Tremele
Huize Pollenstein
Huize Pollenstein is het tot een hoeve verbouwd bijgebouw van het Huis te Dreumel, in zijn huidige verschijningsvorm daterend uit 1857, ...
Westerbouwing te Arnhem
Westerbouwing
Vanaf het terras van de Westerbouwing heeft u een prachtig uitzicht dat reikt van Driel tot Nijmegen en van Arnhem naar ...
Ad Gerritsen, Zonder titel (1998)
Oogmerk: Ad Gerritsen
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die ...
Celtic fields in Epe (Bron: Gemeente Epe)
Celtic fields in Epe
Celtic fields (ook: raatakkers) zijn kleine, min of meer vierkante of rechthoekige aaneensluitende akkers zoals die vanaf de Late Bronstijd tot ...
Huis te Horssen. Fotografie Hans Barten
Heerlijkheid Horssen
Ten westen van de dorpskern van Horssen ligt, in een omgeving vol juweeltjes van boerderijen, het Huis Horssen. Het huidige huis ...
Vluchtelingen in het Nederlandse-Duitse grensgebied (Bron: Spannendegeschiedenis.nl, Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945)
De evacuatie van Millingen aan de Rijn
De Millingse bevolking kan het zich niet voorstellen dat zij misschien ook moet evacueren. De dorpelingen zijn er dan ook totaal ...
De omvorming van de woeste natuur van de Veluwe in Dieren, eind 17e eeuw. Bron: Huisarchief Twickel
Vorstelijk vertoon aan de Veluwezoom
Spectaculair zijn de grotten die Willem III naar zestiende eeuws Italiaans model laat aanleggen. Het grotwerk beoogt een imitatie van 'natuurlijke' ...
Schandbank van hout en ijzer uit Museum Elburg (Bron: Museum Elburg)
’t Olde Regthuus in Elburg
Evenals Doesburg, Harderwijk en Arnhem had ook Elburg zijn eigen rechtspraak, afgeleid van die van Zutphen. Vermoedelijk werd recht gesproken in ...
Havezate de Magerhorst (Bron: Havezate de Magerhorst)
Havezate de Magerhorst
Veel Liemerse voormalige havezaten lijden aan enige vorm van verval. De huidige eigenaar van de Magerhorst streefde ernaar om zijn huis ...
De Zonnehal in Vierhouten (Bron: RCE)
Zonnehal te Vierhouten
In Vierhouten staan de monumentale gebouwen van de vroegere Arbeiders Jeugd Centrale (A.J.C.) op het Paasheuvelterrein. Vanaf de ...
Hoofdstraat in Epe in 1977 (Bron: Prentenbriefkaarten-verzamelaar)
Het ambt Epe
Het 'ambt' Epe is de bestuurlijke voorganger van de huidige gemeente. Het ambt bestaat al sinds de Middeleeuwen en bestaat uit ...
Deel van de Peutinger kaart met de Romeinse wegen in België, Nederland, Frankrijk en Duitsland. Tabula Peutingeriana. Bron: Wikimedia
Koningstraat met sporen van de Romeinen
Op de rand van de oude oeverwal van de Waal loopt de Koningstraat door het dorp Afferden heen. Van deze straat wordt ...
Noord-west zijde van de Protestantse Kerk in Boven-Leeuwen. Foto: Gerard Kouwenberg, 2014.
Getouwtrek om de Protestantse Kerk
De Protestantse Kerk aan de Waalbandijk 19 te Boven-Leeuwen, benedendijks, ten oosten van de grote Wiel bij de Molenstraat, is in ...
Deil Bulkestein 1728
De ziel verkocht aan de duivel
Niet alleen Faust verkocht zijn ziel aan de duivel. Volgens een sage verkocht ook heer Willem van Tuyll van Bulckestein zijn ...
Vergezicht met molen Batenburg. Bron: Wikimedia, RCE
Korenmolen Batenburg
Aan de Molendijk, niet ver van het kasteel staat de korenmolen. Eeuwenlang moesten boeren daar hun graan laten malen. ...
Een van de sokkels van de Teerose-stellingen
De Teerose-stellingen op de zuidelijke Veluwezoom
Sporen van de Tweede Wereldoorlog zijn nog overal in het Nederlandse landschap te zien. In Gelderland zijn niet alleen overblijfselen van ...
Acquoy Corneel Jansen
Jansenisme van Cornelius Jansenius
Cornelius Jansenius werd in 1585 geboren in Acquoy als Corneel Jansen. Hij werd bisschop van Ieper en verlatijnsde zijn naam. Hij vertegenwoordigde ...
Sanatorium in Beekbergen
Honderd jaar strijd tegen tuberculose
Ruim een eeuw geleden zijn cholera en tuberculose (tbc) nog doodsoorzaak nummer één in Nederland. Tegenwoordig komt tbc in Nederland niet ...
Veluws heideschaap
Het Veluws Heideschaap
Ongeveer twee eeuwen geleden bestaan grote delen van Gelderland uit heide. Boeren gebruiken de heide om er hun schapen te laten ...
Verwoesting van Tiel: Een bordje met doodshoofd waarschuwt voor niet-ontplofte oorlogsmaterialen
Frontstad Tiel
De geallieerde luchtlandingen bij Eindhoven, Nijmegen en Arnhem op 17 september 1944 vormden een keerpunt in de oorlog. De Engelsen namen ...
Polderschuur in Oldebroek
Historie van de polderschuur
Halverwege de Zomerdijk, tussen Elburg en Noordeinde, staat de polderschuur. Deze schuur had een belangrijke functie in de voormalige polder van ...

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief