Geschiedenis Gelderland

Deze website bevat verhalen uit de geschiedenis van Gelderland. Elk verhaal op deze website is ondergebracht bij een specifiek thema.

Daarnaast vindt u op de website Specials met daarin een serie verhalen die bij een project of een uitgelicht thema horen. Ook zijn er veel Canons te vinden op mijnGelderland. Dit zijn chronologische overzichten van de hoogtepunten uit de geschiedenis van de provincie en van diverse gemeenten in Gelderland. Sinds 2012 vindt u ook routes op mijnGelderland; locatiegebonden verhalen die via de Layar-app, en soms QR-codes te beleven zijn. Bekijk vooral ook eens de suggesties voor sprekers die boeiend kunnen vertellen over onderdelen van het Gelders erfgoed.

Vrijwel alle erfgoedorganisaties vindt u bij Eropuit (te bezoeken organisaties) of Overige (de niet te bezoeken erfgoedorganisaties). Van veel van deze organisaties staan ook de activiteiten op mijnGelderland. Wees welkom en kijk rustig rond in de rijkdom van de Gelderse geschiedenis en erfgoedorganisaties van Gelderland.

U kunt reageren op de verhalen en wij zijn benieuwd naar uw aanvullingen.

Gellicum kerk en Rechthuis
Het oude dorp Gellicum
In het jaar 983 reeds genoemd als 'Gallinghem'. Bezat ooit een sierlijk kasteel dat bezit was van o.a. de families Tengnagell en...
Neogotische kerk te Nitrik 1891-1940
Kerken in Niftrik
De drie opeenvolgende kerken in Niftrik geven het verloop van de bewogen geschiedenis van dit kleine dorp aan de Maas aan....
Op de plek van de afgebroken Varkenstoren verrees begin 17de eeuw een huis, nu Kerkhofstraat 8. Het steekt achteruit ten opzichte van de buren, want die hebben de oude stadsmuur als achtergevel en de toren stak uiteraard eerder ook uit (Foto: Gerrit Kouwenhoven)
De Verkentoren van Hattem
Aan de naamgeving van de Verkentoren in Hattem zit wel een heel bijzonder verhaal verbonden. Dat verhaal heeft te...
Kerkenbuurt Horssen ansichtkaart, jaartal onbekend
Kerkenbuurt, het oudste deel van Horssen
De zogenoemde Kerkenbuurt is het oudste gedeelte van Horssen. Op de donk (heuvel of terp) ontstond het dorp. Bewijzen voor de...
Bij de vijver van het Sweerts de Landaspark heeft tot 1810 het kasteel Quickborn gestaan, waar de familie Domseler generaties lang heeft gewoond.
Quickborn in Epe
In de buurt van de Quickbornlaan in Epe heeft vroeger kasteel Quickborn gestaan. In 1403 is Quickborn niet meer...
Hein Andrée
Keramist Hein Andrée (1882-1961)
In CODA in Apeldoorn is een collectie van 72 stuks aardewerk van de pottenbakker Hein Andrée te bewonderen. Keramiekspecialisten rekenen Andrée...
Vooraanzicht van Ons Erf in Berg en Dal
Ons Erf
Ooit logeerden er jongeren in het indrukwekkende landhuis van Ons Erf in Berg en Dal. Zij volgden hier een verlovingscursus of...
Gradus van't Hul
Gradus van ’t Hul
Het komt tegenwoordig nog zeer zelden voor dat een Verzetskruis wordt uitgereikt dat herinnert aan de Tweede Wereldoorlog. Op dinsdag 6 december 2011 werd in...
Luchtfoto van Baak uit 1952, met daarop de belangrijke gebouwen in Baak. Nummer 1 is de Waag, 2 de winkel van Schooltink en 3 HCR Herfkens.
Herinneringen aan de bevrijding van Baak
In Baak zijn er veel slachtoffers gevallen rond de bevrijding op tweede paasdag, 2 april 1945. De Britse soldaten...
Hervormde Kerk in Valburg (Bron: RCE)
De geschiedenis van Valburg
In de Betuwe tussen de Waal en de Linge ligt de gemeente Valburg. Grondsporen van kleine woningen, waarvan de wanden uit...
Ben Vliegers 'Kerkgang in Nunspeet'
Vroomheid van alle dag op de Veluwe
Het geloof heeft altijd grote invloed gehad op het dagelijks leven van de mensen op de Noord-Veluwe. Het was niet alleen...
Huis Zelle (Foto:Peter van der Wielen)
De bestemmingen van landgoed het Zelle
In 1838 wordt het landgoed door de erven van A.J. Grothe verkocht aan R.E. baron van Dorth tot Medler. Nog steeds wordt...
Stenen Kruis aan de Waalbandijk. Fotografie Hans Barten
Het Steenen Kruis van Afferden
Aan de rivierzijde van de Waalbandijk, aan het einde van de Klapstraat, staat sinds de middeleeuwen in de berm van de dijk...
Watertorenweg 3, Commandopost BB (Bron: Wikimedia, foto: 'Havang(nl)')
Atoombunker Berg en Dal
Wat nu een technische ruimte voor KPN is in Berg en Dal, was tientallen jaren geleden nog een commandopost van het ...
Een vliegtuig van de luchtlandingsoperatie
Vrijheid valt uit de lucht in Nederasselt
Op zondag 17 september 1944 vinden in  Overasselt en Nederasselt een van de grootste luchtlandingsoperaties aller tijden. In de weilanden ten...
Deil Gezicht op Linge 1900
Kastelendorp Deil
Absolute winnaar als kastelendorp in de West-Betuwe: maar liefst zeven adellijke huizen had Deil ooit! Aan de huizen Bulckestein...
Antoni C.W. Staring
Antoni Staring
Het geslacht Staring is een begrip in de hele Achterhoek. Zeker drie generaties Staring zijn belangrijk geweest voor Lochem, de Graafschap...
Groeten uit Saxenheim (Bron: delcampe.net)
Oudste camping van Nederland
Saxenheim, gelegen in de bossen tussen Vierhouten en Nunspeet, is een van de oudste campings van Nederland. De camping...
De Grift in Hofstraat in Apeldoorn
De Grift
De Grift is een afwateringskanaaltje waarvan de bron bij Ugchelen ligt, ten zuiden van Apeldoorn. De Grift stroomt door Apeldoorn en...
Museum Kasteel Wijchen bezit een aantal voorwerpen die bij deze opgravingen in Wijchen gevonden zijn
Romeins villaterrein Tienakker in Wijchen
Met de vondst van enkele vuurstenen pijlspitsen en scherven begint in de vroege bronstijd de geschiedenis van De Tienakker in Wijchen....
Dijkmagazijn Deest op de Waalbandijk. Foto Hans Barten
Dijkmagazijn Deest
Langs de grote rivieren staat een groot aantal dijkmagazijnen. Deze dijkmagazijnen zijn gebouwd in de tijd van de polderdistricten en in...
Het Quarles van Uffordgemaal. Een gietijzeren plaquette van het eerste stoomgemaal in dit gebied (te Dreumel) is rechts in de muur van het nieuwe gemaal opgenomen. Hierop staat de tekst: H.F. Fijnje. Wie geestig denkt en werkt en tracht, dien helpt natuur met hare kracht. 1845.
Het Quarles van Uffordgemaal in Moordhuizen
In de jaren dertig van de vorige eeuw werd door werklozen de nieuwe Alphense wetering gegraven. De stoomgemalen die tot die...
De steengroeve in Winterswijk (Bron: Gouwenaar)
Bijzondere ontdekkingen in de Winterswijkse steengroeve
De steengroeve in Winterswijk bezit afzettingen uit de geologische periode Trias. De groeve is niet alleen in de regio, maar ook...
H. Donatus Kerk te  Altforst vanaf de zuidzijde. Foto: Gerard Kouwenberg, 2014
Rooms-katholieke kerk in Altforst, toegewijd aan de Heilige Donatus
Toen de middeleeuwse rooms-katholieke parochiekerk kort na 1609 aan de katholieken was ontnomen door de hervormden, namen de katholieken hun toevlucht...
Cito-toets in groep 8 van de basischool
Geschiedenis van de Cito-toets
In de Gelderse hoofdstad Arnhem zetelt het Cito. Het Cito wordt internationaal erkend als expert in het ontwikkelen en afnemen van...
Een tekening van Frissestein in 1680 (Bron: Historische Vereniging Den Ouden Dijk)
Kastelen Frissestein en Engelenburg
Het kasteelterrein van het voormalig kasteel Frissestein is buitendijks gelegen. Het wordt ook wel het 'Huis te Herwijnen' genoemd. ...
Bethanie handschrift
Getijdenboek van Margariet Block
De kopiiste Margariet Block behoorde tot het klooster van Bethanië. Het was een regularissenklooster dat rond 1404 -1405 gesticht werd door...
Rumpt RK Kerk
Rooms Katholieke kerk in Rumpt
De Rooms Katholieke kerk werd in 1851 door architecten van de Rijksdienst Waterstaat ontworpen. Reden waarom we spreken van de 'Waterstaatsstijl'....
Jaap Kroneman, Zonder titel
Oogmerk: Jaap Kroneman
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die...
Kamp Amersfoort
Kegelclub Wenters in de problemen
Tijdens de bezetting brengt zelfs een potje kegelen risico's met zich mee, blijkt uit de geschiedenis van Kegelclub Wenters uit Winterswijk....
Restant IJssellinie bij Olst
De IJssellinie: wapen tegen het rode gevaar
Overal langs de dijken in Gelderland zijn ze terug te vinden: tanks, bunkers en waterwerken, onderdelen van de IJssellinie. Zij zijn...
De Grote Kerk in Epe (Foto: Grote Kerk Epe)
Religie en Epe
Godsdienstig vormen Epe en Vaassen uitzonderingen in het algemene beeld van de Veluwe. Onder invloed van de katholieke familie...
Romeinse vondst Ekershof - insigne. Bron: Stichting Tremele
Ekershof
In 2011 werden op de Ekershof tijdens de aanleg van het nieuwe dorpshart zeer bijzondere archeologische vondsten gedaan. ...
Tekening van de villa over de opzet van het park Grote Aalst. Op deze afbeelding zie je in rood de sporen die zijn opgegraven. In het midden van het park staan de bomen op een verhoogd terrein. Zo kunnen de boomwortels de archeologische resten van het hoofdgebouw niet beschadigen. Er zijn verschillende soorten bomen geplant, zoals ook in de Romeinse tijd de gewoonte was. Het (bijna) rechthoekig pad om het middenterrein heeft de vorm van de omheining van het villaterrein, maar dan kleiner.
Romeinse villa Keizershoeve
Het park van 'De Grote Aalst' is aangelegd in 2012, maar de geschiedenis ervan gaat meer dan 2000 jaar terug. Het park...
Edelhert burlend op de heide (Bron: Geldersch Landschap en Kasteelen, foto: Rob van t Zelfde)
Liefdesgevecht op leven en dood
Het is een imposant gezicht; het grote, sterke edelhert, 200 kilo zwaar en met een gewei van bijna 12 kilo. Als...
Kasteel Nederhemert (Bron: kasteel Nederhemert)
De bewoners van kasteel Nederhemert
De oudste delen van kasteel Nederhemert dateren uit het begin van de 14e eeuw. Vanaf toen heeft het veel veranderingen ondergaan:...
Huis Wylerberg (Bron: Wikimedia)
De Duivelsberg
De Duivelsberg (Duits: Wylerberg of Teufelsberg) is een heuvel en natuurreservaat in de gemeenten Ubbergen en Groesbeek, aan de grens met...
Jachtopziener op de Hoge Veluwe
Jacht in Gelderland
Al eeuwenlang wordt in Gelderland gejaagd. Ooit waren de mensen voor hun levensonderhoud van het wild afhankelijk. Tegenwoordig mag er alleen...
Mobilisatiecomplex Alverna
Mobilisatiecomplex Alverna
Het mobilisatiecomplex Alverna ligt in de gemeente Wijchen, ten zuiden van de recreatieplas Berendonk. Het complex is 20 hectare groot. ...
Sint Paschalisschool Woezik
Woezik kreeg een school
In 1930-1931 werd aan de zuidzijde van de Woeziksestraat een nieuwe rooms-katholieke school gebouwd naar ontwerp van architect Van Kessel. Het...
Voormalige proosdij, hoeve Munnickenwoerd vanaf de oostzijde. Foto: Gerard Kouwenberg, 2014
Voormalige Proosdij van de Norbertinessen
Aan de Woerdsestraat nr. 34 in Altforst staat de hoeve Munnickenwoerd. Deze staat ongeveer op de plek van een proosdij die ...
Molen De Haag in 2007. Bron: wikimedia
Korenmolen De Haag
Deze oude standerdmolen is gebouwd in 1704. Van de eigenaren is vooral de familie Van de Pol bekend die van 1825 tot...
Well (rechts) vanaf de dijk bij Ammerzoden
Onderwijs in Well
Het onderwijs in Well in de Bommelerwaard heeft altijd een de bredere betekenis voor het dorp gehad. De schoolinspecties...
Verwoesting Nijmegen na bombardement 1944
Het vergissingsbombardement op Nijmegen
Het Plein 1944 in het hartje van de stad Nijmegen herinnert nog altijd aan de ravage die Amerikaanse bommen op 22 ...
Rumpt Boutensteinse Sluis
De Boutensteinse Sluis
De Boutensteinse Sluis vormt een onderdeel van de Boutensteinse Wetering, gegraven in 1316. Dit was een complex netwerk van watergangen, waardoor de stad...
Concentratie bij het schieten (Foto: collectie Liemers Museum - Gelders Schuttersmuseum)
Schutterijen en schuttersgilden
De provincie Gelderland telt vandaag de dag ongeveer tachtig schutterijen en schuttersgilden. De oorsprong van deze verenigingen ligt in de behoefte...
De oprijlaan en de poort van de Wiersse in de herfst (Foto: Jürgen Becker)
Bezitters van landgoed de Wiersse
De Wedersche, Wyrsche, Wyersche of Wiersse was aanvankelijk een uitgebreid gebied van broek, weide- en bouwlanden, heidevelden en bossen. ...
Josephine Baker in 1950 (Bron: Wikimedia)
Josephine Baker treedt op!
In oktober 1944 trad hier in Café van Lin in Overasselt de wereldberoemde revuester Josephine Baker op. Drie avonden achtereen gaf...
Ad Gerritsen, Zonder titel (1998)
Oogmerk: Ad Gerritsen
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die...
Kronenburgertoren (Bron: Regiomarketing Gelderland)
De Kronenburgertoren in Nijmegen
De bouw van de Nijmeegse stadswallen begon in de dertiende eeuw. De eerste wallen waren van aarde, later kwamen muren en...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl