Canons

De historische canon is een samenhangend geheel van personen, teksten, kunstwerken, voorwerpen, verschijnselen en processen die laten zien hoe een bepaalde regio of gebied zich heeft ontwikkeld.

In 2006 werd de Nationale canon van de commissie van Oostrom gepresenteerd. De Nationale canon heeft velen geïnspireerd tot het samenstellen van een eigen (lokale) historische canon.

U vindt hier de Gelderse canon en verschillende lokale canons, zij laten de samenhang zien tussen de lokale en provinciale ontwikkelingen. Daarnaast tonen de lokale canons ook de lokale parels, de bijzondere gebeurtenissen die samenhangen met de plek of met de mensen die er leefden. Veel lokale Gelderse canons verschenen in druk, de digitale versies zijn ook op deze site te vinden. En enkele zijn beschikbaar als Layar-route.

Wilt u uw eigen lokale canon in samenhang met de andere Gelderse canons ook op deze website plaatsen? Neem contact op via info@mijngelderland.nl

Meer historische canons vindt u op www.entoen.nu en www.regiocanons.nl.

Het Gevang
Het Gevang
In de Nieuwstad, de straat tussen Heezenstraat en Hamburgerstraat ligt het 'Gevang'. Dit 'Gevangenhuijs' van het landdrostambt Zutphen werd door Gerrit...
De protestantse kerk op een ansichtkaart uit 1910. Je ziet duidelijk dat het middenschip ontbreekt. Collectie G.G.Driessen.
De eerste kerk
Op de plaats waar nu de protestantse kerk staat, is het eerste kerkje gebouwd. Op het einde van de 7e eeuw bekeert...
Ansichtkaart van het door J.A. Heuff samengestelde monument ter herinnering aan het kasteel. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
De sloop van het kasteel
In 1804 besluit de Burense domeinraad het ernstig verwaarloosde kasteel te slopen. Na de dood van Frederik Hendrik in 1647 is...
Synagoge in de Waterstraat Doetinchem
De eerste joden in Doetinchem
In de 17e eeuw vestigen zich de eerste joden in Doetinchem. In 1636 vraagt Salomon Ephraïm aan het stadsbestuur of hij...
Borstbeeld van Pieter Aafjes in de Zandstraat
Pieter Aafjes
Hoofdrolspeler in het rijk geschakeerde muziekleven van Culemborg is Koninklijke Harmonie Pieter Aafjes. De voorloper van deze vereniging is muziekcorps Concordia,...
27a Arbeidsbeurs B 3873 8
Crisisjaren, 1929-1940
Tussen 1931 en 1937 bezochten de werkloze Arnhemmers geregeld de Arbeidsbeurs aan het Velperplein. Ze hoopten daar te horen te krijgen dat er wat werk...
Winkelcentrum Calluna in Dieren, indertijd een van de modernste winkelcentra in de regio.
Wederopbouw
De architectuur en stedenbouw uit de wederopbouwjaren (1940-1965) is te beschouwen als een belangrijke en spannende ontwikkeling in de Nederlandse architectuurgeschiedenis...
IJzersleuven op het Rozendaalscheveld. De sleuf is de centrale smalle groene baan die van rechtsonder naar linksboven loopt. Het is de heide die op de schrale walletjes (het uitgegraven materiaal) ter weerszijden van de sleuf groeit.
Eerste bewoners
Ruim honderd vindplaatsen zijn het bewijs dat in het gebied van de Gemeente Rheden al vroeg bewoning heeft plaatsgevonden. De oudste...
Huizen in de wijk Lanxmeer
Ecologische wijk Lanxmeer
Direct tegenover het NS-station van Culemborg ligt de wijk Lanxmeer. Voor Nederland en daarbuiten een voorbeeld van 'duurzaam bouwen'. ...
Het veerhuis van Rheden, ook gebruikt als vergaderlocatie van de ambtsjonkers
Van ambt tot gemeente
Bij besluit van 17 oktober 1573 werden de voormalige schoutambten Velp en Rheden samengevoegd, zodat vanaf dat jaar het bestuur over...
Links het begin van het Pannerdens kanaal.
Pannerdensch kanaal
Het Pannerdensch Kanaal was in eerste instantie een verdedigingswerk. Om een eventuele Franse inval te weerstaan, legde vestingbouwer Menno van Coehoorn in 1702 een zogenaamd...
Wit Wief
Witte Wieven
In de tijd voor de kerstening geloven de mensen in Lochem en omstreken in bovennatuurlijke wezens, die niet allemaal het goede ...
Portret Christiaan Eijkman
Nobelprijswinnaar Christiaan Eijkman
Een beroemd geworden medicus is Christiaan Eijkman. Hij werd geboren in Nijkerk in 1858, in de voormalige Franse school aan de ...
Molen De Hoop
Weg met de molenkar!
De Culemborgers laten hun graan malen in de twee windmolens van de stad. Ze halen en brengen de zakken zelf bij de...
Culemborgse stoel
De Culemborgse stoel
Tussen 1830 en 1915 bepaalt de Culemborgse stoel het gezicht van veel Nederlandse keukens en eetkamers. Hij is van iepenhout, staat ...
Eierhal
Markthal
Door de gestaag groeiende handel in boter is er zo rond 1900 behoefte aan een eigen marktgebouw. De in 1898 gebouwde open...
Betuwsche Stoomtramweg Maatschappij
De BSM werd opgericht op 16 februari 1907. De spoorbreedte werd bepaald op 106,7 cm, zodat de tramlijnen konden aansluiten op de...
Graaf Georg Frederik van Waldeck Pyrmont veldmaarschalk van het Staatse leger
Het Rampjaar
In 1672 trekken de grote buurlanden de Republiek binnen. Een land dat zelf wordt verscheurd door een burgeroorlog. De Franse koning...
Buren met op de voorgrond de opgraving aan de Blatumsedijk. Ligt hier misschien Villa Buria? Bron: Arcadis
Villa Buria teruggevonden?
Lang is gedacht dat Buren ook vóór de aanleg van de stad, aan de stadskant van de Korne ligt. Dit verandert als...
Kaart van de IJssel door Isaac van Geelkercken, 1661. De IJssel moest zich door een wirwar van zand- en grindbanken en dammen wringen.
De IJssel en de gemeente Rheden
De IJssel is een vast gegeven in de geschiedenis van de gemeente Rheden. De rivier vormt al eeuwenlang de oostelijke begrenzing van...
Hilbrant Boschma
Hilbrandt Boschma en de Kapel
Hilbrandt Boschma kreeg als 'evangelist van Ruurlo' en antimilitarist enige landelijke bekendheid. Daar droeg aan bij zijn eigen maandblad "Licht en...
Culemborgse weeskinderen rond 1920
Het Elisabeth Weeshuis
Het stadsmuseum van Culemborg is gevestigd in het Elisabeth Weeshuis. Bijna vier eeuwen een thuis voor weeskinderen uit deze stad. In...
26a AKU Arbeidsters GA B 3738 9
Enka, vanaf 1911
In 1911 startte aan de Vosdijk de bouw van de Enka-fabriek. Directeur Jacques Hartogs bracht met de Enka (Nederlandsche Kunstzijdefabriek) de moderne industriële wereld naar...
Het Nationale Park De Hoge Veluwe Foto: Marten Idema
Park De Hoge Veluwe
Het gefortuneerde echtpaar Kröller-Müller kocht aan het begin van de vorige eeuw, in 1909, een groot stuk land op de Veluwe. De familie, die in...
Hoofdgebouw veranda
Woodbrookershuis
De vereniging Woodbrookers Barchem, eigenaar van het "Woodbrookershuis" is erfgenaam van een belangrijke religieus-maatschappelijke stroming uit het begin van de twintigste...
10a MMK Jelgerhuis Interieur Eusebius 2821
Karel van Gelre, 1492-1538
De graftombe van Karel van Gelre en zijn beeltenis als 'de man in het kastje' in de Grote Kerk op een schilderij van Johannes Jelgerhuis...
Dwarslaan, rechts de muur met poort naar de Groote Hof, Abraham Rademaker, 1727. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
Kasteeltuinen
De weg vanaf de kerk, door de Buitenhuizenpoort is van oudsher de verbinding tussen de stad en het kasteel. In de 16e...
Tramstation Capellenlaan
Trams, treinen, stations
In 1865 werden twee spoorlijnen geopend met stations in het huidige Lochem: de lijn Zutphen - Hengelo (staatslijn D) met stations...
Notitie van de Nijkerkse kerkenraad over de situatie in Nijkerk in 1673. Vrij vertaald staat er: 'De nieuw gekozen ouderlingen en diakenen konden aanvankelijk niet voor de lidmaten verschijnen omdat iedereen in Nijkerk vanwege de oorlog gevlucht was, maar zijn uiteindelijk toch, na drie afkondigingen door de predikant (in de Grote Kerk) dat ze waren gekozen, als zodanig aangesteld (archief Gemeente Nijkerk).
Op de vlucht naar Noord-Holland
In het rampjaar 1672 werd Nederland aangevallen door maar liefst vier vijanden tegelijk: Frankrijk, Engeland, Münster en Keulen. Nijkerk had vooral...
watermolen kasteel Ruurlo
Watermolen van Ruurlo
De huidige watermolen-gebouwen bij het kasteel dateren uit 1783. Tot ongeveer 1830 was de dubbele watermolen in gebruik. Aan de ene ...
Bloeiende heide, een van de toeristische trekpleisters in de gemeente Ede
Eropuit naar Ede
In de negentiende eeuw bestond er geen massatoerisme. Ede was, toeristisch gezien, uitsluitend voor de meer gefortuneerde burgers in trek. Zij kwamen naar Ede voor...
1009 Noormannen plunderen Tiel
Noormannen plunderen Tiel
Rijkdom trekt rovers aan. Al vanaf 820 wordt West-Europa regelmatig overvallen door plunderaars. Het zijn krijgslieden uit Scandinavië, die Noormannen of...
Muren en poorten
Muren en poorten
Een van de stadsrechten van Harderwijk was het mogen bouwen van stadsmuren. Een belangrijk recht omdat muren veiligheid betekenden. Doordat Harderwijk...
Plooijerij in Zutphen
Slag bij de Spitholterbrug
De passage van de Spitholterbrug over de Berkel, ten oosten van Almen, is eeuwenlang (1500- 1712) een bron van twist tussen de hanzesteden Zutphen en...
Werklozen in de rij voor het stempelloket
Crisisjaren
In Rheden werden aan het begin van de 20ste eeuw nieuwe fabrieken gesticht en breidden oude fabrieken zich uit. Hierdoor steeg het aantal...
23a Aletta Jacobs Musis 1920 GA CV9W2375
Emancipatiebewegingen, vanaf 1870
In 1920 vond in Musis Sacrum een feestelijke vergadering van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht plaats. Middelpunt van de bijeenkomst was oprichtster (1894) en voorzitster (1903-1919)...
Het noodgeld van Kranenburg uit 1921 is gedrukt met afbeeldingen van smokkelaars en smokkelhandel. Collectie G.G.Driessen.
Smokkelen
Doodstil liggen drie mannen en twee vrouwen in de greppel. Naast hen een houten kistje vol boter. Iets verderop juten zakken met tabak en levensmiddelen....
Tielse munten zijn teruggevonden van Engeland tot aan het Oostzeegebied
Tielse munten
In 950 geeft de Duitse keizer de kerk van Tiel weg, maar de rest van de stad houdt hij in bezit. Tot...
Gezicht op de stadsmuur van Buren met de Vrouwenpoort, Van der Kamp, 1743. Foto RKD - Nederlands instituut voor kunstgeschiedenis, Den Haag
Versterkte stad in één keer aangelegd
Het op 27 juni 1395 door heer Allard van Buren verstrekte stadsrecht vermeldt de directe aanleiding: Hij wil een stad op...
Industrialisatie
Industrialisatie
Harderwijk en de Harderwijkers leefden niet alleen van de visserij. Dat gold maar voor een beperkt deel van de bevolking, zo ...
Pleisterplaats De Lindeboom aan de Hessenweg in Lunteren. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA16803
De Hessenwegen
De gemeente Ede ligt tegen de A12, die in oostelijke en westelijke richting loopt en de A30 die naar het noorden en zuiden loopt. Rond...
Joodse begraafplaats Dieren
Joods leven
Op 7 maart 2010 was het feest in Dieren. Het gebouw aan de Spoorstraat 34 werd, 67 jaar nadat daar de laatste...
Strijd tussen Gelre en Kleef
Het is 1502. Bijna alle Over-Betuwse dorpen horen bij het hertogdom Gelre, een zelfstandig staatje. Maar Huissen en Hulhuizen horen bij het buurland, het hertogdom...
Buren ca. 1900. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Groeiend isolement
Als het stadsbestuur zelf weer aan de eigen toekomst kan werken, neemt het geen enkel initiatief. Ook niet als Buren door de...
Na eerste de kiosk ingericht te hebben bij Koepel de Kaap, startte Derk Berger uit Rheden een kraampje bij de T-kruising bij het monument De Posbank. Dit kraampje zou in de 50-er jaren plaatsmaken voor een echt restaurant, het landelijk bekende Paviljoen De Posbank, 1950
Nationaal Park Veluwezoom
Hagenau behouden!- als een jubeltoon is het door de steeds aangroeiende gelederen der natuurvrienden gegaan, en ze hebben niet geaarzeld -...
Op 29 september 1943 werden de bewoners per trein naar Westerbork gebracht. Deze foto is op die dag genomen bij het oude station van Barneveld. Foto: Th.J. Kranenborg, collectie Gemeentearchief Barneveld
Joodse tehuizen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel joodse Nederlanders, zigeuners, homoseksuelen en verzetstrijders gevangen genomen en vervoerd naar concentratiekampen. Velen van hen zijn daar overleden. Ook...
Scholieren op hun brommers wachten voor de gesloten spoorbomen. Blokpost T (het spoorhuisje) is gebouwd in 1934 en in 1978 afgebroken.  Collectie G.G.Driessen
De ijzeren weg
Een fluitsignaal klinkt, dikke wolken stoom vullen het perron. Puffend zet de stoomlocomotief zich in beweging. Voor het Station Groesbeek staan...
Baron Willem Van Heeckeren van Kell
Willem baron Van Heeckeren van Kell
Willem van Heeckeren van Kell, deed in belangrijke functies zeker niet onder voor zijn vader W.H.A.C. van Heeckeren van Kell. De...
Discussie over ‘al of niet bestaanbaarheid der Incorporatie [inlijving] van Stad en Lande van Buren in Gelderland’.Tekstfragment uit de notulen van het gemeente¬bestuur, 10 april 1799. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Het graafschap in Gelderland opgenomen
Een revolutie maakt vaak een einde aan oude bijzondere situaties. Dat ondervindt ook Buren als na de Franse inval in 1795, ...
Het stadhuis aan de markt
Het stadhuis
Boven de toegangsdeur van het Culemborgse stadhuis twee sierlijke initialen. De 'A' is van Antonis van Lalaing, graaf van Hoogstraten en...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl