De beroemde witte toren met het mooie carillon Canon Nijkerk

1776 - 1777

In de tijd van de tabaksteelt had het ambt Nijkerk veel inkomsten door bijvoorbeeld het heffen van belasting (op bv. het gebruik van de Arkervaart). Royale inkomsten werden ook ontvangen door het verpachten van het  'recht op het wegen' van de oogsten aan de hoogst biedende .
Met al deze opbrengsten werd in 1776 een mooie nieuwe kerktoren gebouwd. De toren is bijna 60 meter hoog en is gebouwd in barokstijl. Zowel op de toren als in de kerk zijn tabaksbladeren verwerkt als herinnering aan de periode waarin de toren is gebouwd. De versieringen in hout en cement zijn o.a. te zien aan de buitenkant van de toren en op de preekstoel.
Een jaar later werd een prachtig carillon in de toren gehangen. Het klokkenspel werd in 1777 in gebruik genomen en had toen 37 klokken. Na verschillende uitbreidingen bestaat het carillon nu uit 51 klokken (waarvan 3 als luidklokken fungeren). 's Zomers vinden er concerten plaats door gastbeiaardiers uit de hele wereld.

Veel inwoners van Nijkerk zijn gehecht aan de prachtige witte toren en de klanken van het carillon. In 1803 inspireerde de toren dichter Pieter Pijpers tot het volgende gedicht (te lezen in het boekje 'Eemlands Tempe'):

Werkzaam Nieuwkerk! welk gesticht
Schittert dáár voor ons gezicht?
Is uw oude spits verloren?
Pronkt gy met een' nieuwen toren,
Bouwkonstmaatig opgericht?
Ja: wy zien uw' handel bloeijen.
Doe Tabagoos planten groeijen:
Zegen ruste op uwe vest!
Blyf beroemd door goede zeden;
Laat nooit weelde uw'grond betreeden;
Doe, zo als de vaders deeden
Van ons braaf gemeenebest.

Leestips:

Bijvank, J. en G. van de Veen (2004)
'De Grote Kerk van Nijkerk'
Uitgave Nijkerkse Klokkenspelvereniging
ISBN 90 9018 544 5

Cozijnsen-Petersen, Jac. en G. Verhoog (1978)
'Nijkerk in vertellingen'
Europese Bibliotheek Zaltbommel
ISBN 90 288 5078 3

www.nijkerkseklokkenspelver...