Tijdvakken

In het onderwijs wordt sinds het begin van de 21ste eeuw geschiedenis gegeven aan de hand van tien tijdvakken.

Elk tijdvak heeft een kernachtige omschrijving van de belangrijkste ontwikkelingen en gebeurtenissen. Het pictogram is heel herkenbaar. Elk tijdvak komt gedurende een schoolloopbaan van jongeren tussen de 8 en 16 jaar drie maal langs. Eenmaal op de basisschool en twee maal in het voortgezet onderwijs. Hierdoor wordt het historisch beself en de oriëntatiekennis versterkt.

MijnGelderland kiest ervoor de indeling in de tien tijdvakken te volgen. Steeds meer jongeren (en hun ouders) raken vertrouwd met de pictogrammen. Elk verhaal op deze site heeft het tijdvak meegekregen waarin het onderwerp voor de eerste maal aan de orde is.

Vliegveld Deelen (Arnhem) tijdens de opbouw. Nederlandse arbeiders melden zich bij de wacht. Winter 1941. © Gelders Archief
De schijngestalten bij Deelen
De nieuwbouw van vliegveld Deelen bij Arnhem stond onder leiding van de Bauleitung der Luftwaffe Deelen. De bouw werd voornamelijk door Nederlandse bedrijven uitgevoerd. Van...
Een typische hallehuisboerderij. © Hans Barten
Hallehuisboerderij
Deze voormalige hallehuisboerderij met middenlangsdeel ligt aan een doodlopend zijweggetje. Het monument heeft een zadeldak met wolfseinden. Het dak is gedekt met riet en met...
Het bakhuisje bij de notabelenwoning. © Hans Barten
Bakhuis, Ambthuisstraat 3, Druten
Op 1 april 1758 werden een “...Huys, Schuur, Backhuys en al het getimmer met annexen Hoffen, Boomgaardje, staande en geleghen onder den Kerspel Druten,...” aangekocht...
Knotpopulier zakt steeds verder weg.
Bomen knotten voor gebruik van het hout
Boeren hadden in het verleden hout nodig voor allerlei gebruik. Al voor het begin van onze jaartelling werden knotbomen veel gebruikt. Knotbomen ontstaan doordat op...
De zomp
Joden in Ruurlo
Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog kende Ruurlo vijf joodse burgers. Daaronder de manufacturier Salomon (Lo) Wijler en zijn vrouw Reina Johanna Kropveld, in...
venster 6a CD Schoen van Limp
De schoen van Limp
Het zal je maar gebeuren dat je, al werkend op de kerktoren, uitglijdt en blijft hangen op grote hoogte. Dakdekker Limp uit de 17e eeuw...
Rozengracht en Overwelving ca. 1910
Het Broederenklooster
In 1888 vond stadsarchitect Etteger het voormalige Broederenklooster, waarin sinds 1591 de Latijnsche School was gevestigd, "rijp voor de sloop". Het werd echter opgeknapt en...
Balletdanseresje in de beeldentuin bij het Kröller-Müller museum © Via Collectie Gelderland Historisch Museum Ede
Beeldentuin Kröller-Müller Museum
Architect Henry van de Velde wees Bram Hammacher, directeur van het Kröller-Müller Museum, in 1947 op de mogelijkheid om de beeldencollectie buiten het museum voort...
arsenaal
Arsenaal
De vesting Loevestein kampte altijd met ruimtegebrek; er was nooit genoeg plaats voor alle soldaten, wapens en munitie. In de 18e...
Veemarkt op het Plein (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
De maandagmorgen in Nijkerk
Eeuwenlang was het 's maandagmorgens in Nijkerk een drukte van belang. Op het Plein was een veemarkt met soms wel een ...
Het postkantoor, gebouwd door rijksbouwmeester Peeters. © Hans Barten
Voormalig postkantoor
Dit monument is gebouwd door rijksbouwmeester Peeters. Het gebouw bestaat uit een begane grond met verdieping, voorzien van fraaie, bewerkte pironnen (loden versiering). De daken...
Arnhem, Duivelshuis
Duivelshuis
In dit historische pand houdt de burgemeester van Arnhem kantoor. Elke aftredende burgemeester liet een eigen glas-in-loodraam vervaardigen meestal met een familiewapen. Burgemeester Matser droeg...
Jomanda
Jomanda: gebedsgenezeres of charlatan?
Jomanda wordt op 5 mei 1948 in Deventer geboren als Johanna Wilhelmina Pertronella Damman. Ze blijkt een getalenteerd danseres, maar huidproblemen dwingen haar te stoppen....
Borgardijnstraat-1973-1-foto-Paul-van-Onzen.jpg
Oude gebruiken bewaard gebleven in museumwoningen
Veel mensen hebben een hang naar het verleden. Op de woningmarkt komt dat tot uiting in een grote belangstelling voor wat makelaars noemen "woningen met...
1378 De Agnietenstraat in Tiel vormde een van de decors van de kwade Paasdag. Afbeelding ca 1900
Partijstrijd: de Kwade Paasdag
Veel Tielenaren denken, dat het rustiger zal worden na de overgang naar Gelre. Maar dat valt tegen: er breekt in 1350...
Afb. 1 Plattegrond van een huis uit de IJzertijd gevonden bij een opgraving in Harselaar Zuid in 2003. De zwarte grondsporen tekenen zich af tegen het gele zand.
Harselaar in de IJzertijd
De Gelderse Vallei bestond 2000 jaar geleden grotendeels uit een nat en venig gebied. Op sommige plaatsen bevonden zich zelfs veenkussens van meer dan zes...
De Maan- en klaagbrief (Regionaal Archief Zutphen). Bernhard van Meurs staat als vrij man linksonder voor de gevangenis. Bron: Oud Archief Zutphen/Regionaal Archief Zutphen
Openbare klacht over de hertog van Gelre
Op 22 november 1493 stuurt de jonge graaf Bernhard van Meurs een klaagbrief aan alle steden, vorsten en edelen van Gelre. Hij verduidelijkt zijn klaagbrief...
Een straat in Heukelum (Bron: Wikimedia, foto: 'Michiel1972')
Een wandeling door Heukelum
Het is tussen voorjaar en zomer. De bloesem heeft plaats gemaakt voor tientallen appeltjes. Ze glimmen als de wangetjes van een...
Voormalige maalderij. © Hans Barten
Voormalige maalderij
Dit monument is oorspronkelijk gebouwd als boerderij met dwarsdeel en is in 2009 ingrijpend gerestaureerd. De woning heeft een rietgedekt zadeldak met afgewolfde toppen. De...
Fietsen in het rivierengebied
Wat nu, wat nu, piesje cru?
Wanneer er een verrekijker zou bestaan waarmee we behalve over het landschap van nu, ook uit zouden kunnen kijken dwars door de tijd; naar het...
Krantenfoto van de stemming in de eierhal in 1958 (Foto Suyk, Nijkerk)
Afgestemde ruilverkaveling
In tegenstelling tot veel delen van Nederland heeft in Nijkerk geen ruilverkaveling plaatsgevonden. Overal in het land werden percelen geruild, die versnipperd raakten na eeuwenlange...
De Landstraat in Aalten
Het verzet in Aalten
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er ook in Aalten sprake van verzet tegen de Duitse bezetter. Niet alleen werden er onderduikers opgevangen, ook verschillende acties...
Oortje. Bron: Groene Hart Archieven
Oortjeshekken in de Ooijpolder
Oortjeshekken is een gemeentelijk monument dat oorspronkelijk werd gebouwd rond 1600. Aan het einde van de negentiende eeuw is het herbouwd, waarschijnlijk nadat het oorspronkelijke...
De Valkhofburcht in 1641 door Jan van Goyen
Hoektoren Burcht
De bakstenen muur die hier zichtbaar is, vormde de noordwestelijke hoektoren van de Valkhofburcht. De burcht werd in de 12e eeuw...
Ontkerkelijking in Gelderland (Bron: Reformatorisch Dagblad, foto: Henk Visscher)
Ontkerkelijking in Gelderland
Vele eeuwen was het voor mensen vanzelfsprekend om in God te geloven. In de 21e eeuw lijkt het alsof kerken hebben afgedaan. Zo werden in...
Arnhem, Gele Rijdersplein
Gele Rijdersplein
De Willemskazerne aan het Gele Rijdersplein werd door Duitse militairen gebruikt. Op 17 september 1944 werd deze kazerne, als een van de eerste oorlogshandelingen in...
Dijkmagazijn, Deest. Fotografie Hans Barten
Dijkmagazijn
Het Dijkmagazijn, in de volksmond notschurtke (noodschuur) genoemd, is een bakstenen gebouw met twee bouwlagen op een onderbouw. Het is deels ingelaten in het dijklichaam....
Het postkantoor. © Hans Barten
Voormalig postkantoor
Dit gebouw was in gebruik als PTT-kantoor voordat het gebouw aan de hoek Kattenburg-Brouwersstraat als postkantoor in gebruik werd genomen. De directe ligging naast het...
Buurmalsen ronde huis
Het Ronde Huis bij Buurmalsen
In de kom van Buurmalsen stond op de Molenhucht een dwangmolen.
Hoofden  lokale heren in de kapitelen van de zuilen
Voormalige Mariakerk, de hertog was hier
Het staat vast dat de eerste kapel van Bergharen gebouwd werd op een prehistorisch grafveld. Dat werd opzettelijk ook op andere...
Een gezin met een hondenkar
Venten met een hondenkar in Hattem
Heel wat mensen reden vroeger met hondenkarren. Zo ook de vader van de heer Schuyn, die herinneringen ophaalt aan de tijd dat zijn vader met...
Een prent van het kasteel in Buren in 1612
Het verdwenen kasteel van Buren
Tegenwoordig is er niets meer van te zien, maar vele eeuwen lang heeft Buren een indrukwekkend kasteel.
Hoek IJsselkade-Marspoortstraat, met aan de rechterzijde het Scheepvaarthuis, rond 1910.
Het Scheepvaarthuis
De hulpverlener die tijdens het bombardement het huis van de familie Barto nét op tijd verliet, bereikte al rennend de kelder van het Scheepvaarthuis op...
Tekening van kasteel Biljoen in 1874 © PD
Velp
Velp is met bijna 18.000 inwoners ruimschoots het grootste van de zeven dorpen, die de gemeente Rheden telt. Het ligt genesteld in de oksel van...
Romeinse beker met kerfbandversiering
'Vechtlustige ruige roodharigen'
In de Romeinse tijd staan in het huidige Culemborg nederzettingen van 'vechtlustige ruige roodharigen'. Zo noemt de Romeinse geschiedschrijver Tacitus de Bataven. Volgens hem hebben...
De Waaldijk bij Heesselt met peilschaal op 1 februari 1995 © Henri Comront, beeldbank Rijkswaterstaat CC-by
De bijna-ramp 1995
In de jaren negentig waren we in Nederland de mogelijkheden van watersnood bijna vergeten. Na 1926 hadden zich in het rivierengebied geen grote overstromingen meer...
Splitsingspunt van Rijn en Waal bij de Schenkenschans omstreeks 1640. De Waal was toen al een grotere tak dan de Rijn. Rond het splitsingspunt liggen veel fortificaties. Noord is onder. © Atlas van Loon, Joh. Jacobi Schort, ca. 1640
Meanderende rivieren
Ongeveer 10.000 jaar geleden was de ijstijd afgelopen. In de periode die we het holoceen noemen, werd het klimaat warmer en gelijkmatiger. De bergen in...
Triosingel met arbeiderswoningen, ontworpen door stadsarchitect Gijsbartus Prins. Foto, eerste helft 20e eeuw.
Herenhuizen in het groen
Culemborg is rond 1900 een industriestad van achtduizend inwoners. Rondom het oude centrum staan veel arbeidershuisjes in sloppen en stegen. Zowel...
Kaart Wageningen naar de Bilt - aardappels halen
Aardappels halen
Vanaf 1 oktober 1944 mogen de inwoners van Wageningen niet meer in de stad zijn. Met weinig spullen verlaten ze de stad. Ze gaan...
Het gemeentehuis van Lingewaal in Asperen (Bron: Gemeente Lingewaal)
Samen of zelfstandig
Tot de jaren zeventig kwam samenvoeging van gemeenten sporadisch voor. Het ruimtegebrek van de grotere steden om de groeiende bevolking te kunnen opvangen was tot...
Feltman vogelvluchtplan Nijmegen
Restanten stadsmuur
Het Hunnerpark is met het Kronenburgerpark en de Waalkade de enige plek in Nijmegen waar je nog restanten van de tweede ...
Waarom Jantje niet meer aan Sinterklaas gelooft. Prent Jo Spier. © Collectie Stedelijk Museum Zutphen. CollectieGelderland.nl
Sinterklaas in 's Heerenberg
"Ik woonde bij mijn tante in huis en mijn opa woonde daarnaast en mijn vader en nog twee broers van mijn moeder, dat was meer...
De Visserij
De Visserij
De Vischpoort en de Vischmarkt zijn voor veel mensen symbolisch voor Harderwijk. Vissers en visserij horen immers van oudsher bij onze stad, net als later...
Boerderij de Munnikhof
Hof en Leenstelsel
In de eerste helft van de negende eeuw schrijft een monnik in het Benedictijner klooster in Lorsch, dat ongeveer twintig kilometer...
Kijk in Catharinakerk vanuit Latijnse school
De Latijnse school in de Catharinakerk
Vanaf ongeveer 1600 was in Doetinchem de Latijnse school gevestigd in de Catharinakerk boven het voorportaal aan de Markt (nu Simonsplein)....
Kasteel Slangenburg
Benedictijnen op Slangenburg
In oktober 1945 nemen benedictijnen hun intrek in kasteel Slangenburg te Doetinchem. Het huis wordt ingezegend door de abt van Oosterhout en zo begint het...
Stoomtimmerfabriek met aangrenzend woonhuis
Stoomtimmerfabriek in Wehl
In 1907 begon Th.W.A. Damen met de bouw van de Stoomtimmerfabriek in Wehl. Voor de locatie koos hij een plek aan de spoorlijn, zodat grondstoffen...
Het voormalige dijkcafé. © Hans Barten
Voormalig dijkcafé
Vooral voor de lokale geschiedenis is het voormalige café Vogelaar - als laatste overgebleven dijkcafé in Druten - een interessant object. Hier woonde in de...
Het Witte Huis van Johann Martijn Rieff © Hans Barten
Het Witte Huis
Achter twee lei-lindebomen, tegenover de katholieke kerk van Druten, staat het mooie Witte Huis.
Huis te Dreumel op een tekening door J.Stellingwerf uit 1636. Bron: Stichting Tremele
Huize Pollenstein
Huize Pollenstein is het tot een hoeve verbouwd bijgebouw van het Huis te Dreumel, in zijn huidige verschijningsvorm daterend uit 1857,...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl