Tijdvakken

In het onderwijs wordt sinds het begin van de 21ste eeuw geschiedenis gegeven aan de hand van tien tijdvakken.

Elk tijdvak heeft een kernachtige omschrijving van de belangrijkste ontwikkelingen en gebeurtenissen. Het pictogram is heel herkenbaar. Elk tijdvak komt gedurende een schoolloopbaan van jongeren tussen de 8 en 16 jaar drie maal langs. Eenmaal op de basisschool en twee maal in het voortgezet onderwijs. Hierdoor wordt het historisch beself en de oriëntatiekennis versterkt.

MijnGelderland kiest ervoor de indeling in de tien tijdvakken te volgen. Steeds meer jongeren (en hun ouders) raken vertrouwd met de pictogrammen. Elk verhaal op deze site heeft het tijdvak meegekregen waarin het onderwerp voor de eerste maal aan de orde is.

Het Hoogh Huys
Herenboerderij Het Hoogh Huys
De herenboerderij Hoogh Huys ligt aan de Leegstraat te Winssen, een oude noord-zuid-as die leidde van de dorpskern naar de zuidelijk gelegen veeweiden. De Leegstraat...
Maas en Waal
Een prima uitzicht
Rond 1368 wilde ridder Dideric Loef van Horne zijn stenen toren uitbreiden tot een echt kasteel. Hiervoor had hij veel geld nodig;...
Kasteel Nederhemert (Bron: kasteel Nederhemert)
De bewoners van kasteel Nederhemert
De oudste delen van kasteel Nederhemert dateren uit het begin van de 14e eeuw. Vanaf toen heeft het veel veranderingen ondergaan:...
Zalmvangst op onbekende plek in de Waal in 1918. Het 300 meter lange vangnet wordt met een paardenmolen aan wal getrokken. © Foto: C.J. Hofker, fotocollectie Het Leven (1906-1941), Spaarnestad Photo CC-by
Ondergang van de riviervisserij
Trekvissen als steur en zalm voelden zich in de loop van de afgelopen eeuwen steeds minder thuis in de Waal. De aanleg van sluizen en...
Britse parachutisten
Een brug te ver
Operatie Market Garden was een gewaagde geallieerde operatie tegen de Duitse troepen in Nederland met als doel door te stoten naar Berlijn. Voor Kerstmis 1944...
Luchtfoto  Asperen (Bron: Wikimedia, foto: RCE, 20025767)
De Asperense Mammoet
In Asperen was er ca. 1820 een dijkdoorbraak van de dijk naar Spijk. Bij deze doorbraak kwam er een complete mammoet ...
Hamburgerstraat met waterpomp
Pompenbuurten
Tot de achttiende eeuw waren er in de straten van Doetinchem waterputten. De Hamburgerstraat had er bijvoorbeeld vier. Circa 1740 werden...
Het beleg van Schenkenschans in 1636 geschilderd door Gerrit van Santen © Rijksmuseum PD
Tachtigjarige Oorlog: Schenkenschans
De Schenkenschanze werd in 1586 door Maarten Schenk van Nydeggen aangelegd als vesting in het strategisch belangrijke gebied rond de splitsing van de rivieren Rijn...
Zaltbommel op een ongedateerde pentekening © Collectie Gelderland Stadskasteel Zaltbommel, maker onbekend
Steden aan de Waal
Nederlands oudste steden liggen aan de Waal: Nijmegen, met zijn Romeinse verleden, en Tiel, al een stad in de vroege middeleeuwen. De steden Nijmegen, Tiel...
Schilderij van Jan van Arckel (Foto: collectie Stadskasteel Zaltbommel)
Ridder Jan van Arckel
Soms kom je namen van clubs of verenigingen tegen waarvan je je afvraagt waar ze vandaan komen. Zo heeft voetbalvereniging Jan...
Huis Scherpenzeel in 1749 getekend door Pieter Jan van Liender. De woontoren uit de veertiende eeuw is in het midden nog duidelijk te herkennen aan de hoger geplaatst kap en de torentjes. © Rijksmuseum
Huis Scherpenzeel
De plaatsnaam ‘Scarpenzele’ komt voor in een oorkonde uit 1254, waarbij ‘zeel’ in dit geval ‘huis’ kan betekenen. Gelegen in het grensgebied van de bisschoppen...
Schematische indeling historisch erf voor en achter. © Gemeente Beuningen
Historisch boerenerf
Boerenerven zijn zo oud als de oudste boerderijen in Nederland. Vanaf welk tijdstip boerderijen voorkomen is afhankelijk van het ontginningstijdstip van een gebied. Van de...
De Vischpoorstraat_bron Streekarchivariaat MW Veluwe
De gereformeerde kerk
Binnen Elburg zijn er verschillende geloofsgemeenschappen. Het gebouw op Vischpoortstraat 11 dat nu deze modezaak huisvest, is van 1892 tot 1968...
Voorplein met hoofdgevel van Kasteel Buren, Abraham de Haen naar Cornelis Pronk, 1728. Foto RKD – Nederlands instituut voor kunstgeschiedenis, Den Haag
Pasqualini
Wat doet een Italiaanse vestingbouwer uit Bologna aan het begin van de 16e eeuw in Buren? Als Maximiliaan van Egmond in ...
Buurmalsen Jacobus
De Suitbertuskerk van Buurmalsen
Buurmalsen is een van de oudste dorpen van de streek, want het komt als 'Uberan Malsna' al voor in een akte uit 850. De...
Het stadhuis voor de verbouwing in 1739. Hendrik Spilman, 1757. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
Stadhuis
Op 22 januari 1554 kopen de burgemeesters van Buren voor 525 gulden een vierkant woonhuis tegenover de kerk. Vijftig jaar later...
Erik Odijk, Frans bos
Oogmerk: Erik Odijk
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die...
De binnenstad
De Binnenstad
De eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog staan in Nederland bekend als de tijd van de wederopbouw. Er viel inderdaad in...
Luchtfoto van Baak uit 1952, met daarop de belangrijke gebouwen in Baak. Nummer 1 is de Waag, 2 de winkel van Schooltink en 3 HCR Herfkens.
Herinneringen aan de bevrijding van Baak
In Baak zijn er veel slachtoffers gevallen rond de bevrijding op tweede paasdag, 2 april 1945. De Britse soldaten...
Laag-Soeren Badhuis Bethesda GDC
Genezen en kuren
Vóór 1795 was er op het Gelderse platteland, en dus ook op het grondgebied van de gemeente Rheden, niet of nauwelijks bemoeienis...
Aan de rechterzijde vooraan staan de panden Barlheze 12 en 14
Barlheze 12 en 14
Op Barlheze 12 woonde mijnheer Van Bemmel. Als plaatsvervangend commandant van de Luchtbeschermingsdienst was hij op 14 oktober 1944 met een van zijn collega's, de...
Peeske © Kasteel Huis Bergh
't Peeske
De naam 'Peeske' is een verbastering van het Latijnse pascuum, wat bron of vochtige plek betekent. Bij het Peeske bevindt zich een bron. Zo'n bron...
Links de etalage van Bakkerij Levison aan de Rozengracht met op de stoep Anneke Seevinck en Jan Dekker © Stedelijk Museum Zutphen
De Bakkerij van Levison
In 1940 telde Zutphen zo'n vier- tot vijfhonderd joodse inwoners, onder wie een aantal winkeliers die vooral in de Barlheze gevestigd waren. Zij waren op...
Achtergevel en zijgevel van het huis, met de tuin op de voorgrond © RCE
De geschiedenis van landgoed Bingerden
Al in het midden van de tiende eeuw werd Bingerden genoemd als deel van het privaatbezit van de graven van Hameland. Hiermee is het landgoed,...
Ingang Sjoel
Het poortje van de Sjoel
Dit poortje is tot in de Tweede Wereldoorlog de toegangspoort van de Sjoel (synagoge) geweest. Boven het poortje is een ovalen ...
Elst de sleutel tot succes
Elst, de sleutel tot succes
In september 1944 stuiten de geallieerden tijdens hun opmars naar Arnhem bij Elst op zware Duitse tegenstand. Het gebied tussen de rivieren is moeilijk toegankelijk...
Het postkantoor. © Hans Barten
Voormalig postkantoor
Dit gebouw was in gebruik als PTT-kantoor voordat het gebouw aan de hoek Kattenburg-Brouwersstraat als postkantoor in gebruik werd genomen. De directe ligging naast het...
De Voorn en (oud) Fort Sint-Andries rond 1600 (Bron: Wikimedia)
Het dorp Heerwaarden
Het kleine dorp Heerewaarden ligt op een unieke locatie: op een smalle strook land tussen de Waal en de Maas. Beide rivieren...
Het station in Nijkerk eind 19e eeuw (archief Stichting Oud Nijkerk)
De stoomtrein komt door Nijkerk
In de 19e eeuw was het maken van een reis naar een andere plaats een hele onderneming, die veel tijd en geld...
Uitzicht richting Kampen
Op de uitkijk
In de 16e eeuw stonden buiten de stadswal geen bomen die het zicht belemmerden. Het was belangrijk de naderende vijand al vroeg...
Nieuwe Schans bij de Maas op een kaart uit 1663 © Gelders Archief
Stoomgemalen aan de Nieuwe Schans
Het buurtschap Nieuwe Schans bij Alphen aan de Maas dankt haar naam aan een fort dat hier rond 1580 werd gebouwd op initiatief van Willem...
Romeinse tempel Elst
Een Romeinse tempel in de Betuwe
100 Jaar na Christus was de Betuwe nog een grote open vlakte, ingeklemd tussen de Rijn en de Waal. Omdat er toen nog geen dijken...
Rumpt Huis Lagenpoel
Huis Lagenpoel
Rumpt kende twee kastelen. Het eerste is Huis Lagepoel (genoemd vanaf 1484), dat ten zuiden van de kerk lag. Van dit huis is weinig bekend....
venster 6a CD Schoen van Limp
De schoen van Limp
Het zal je maar gebeuren dat je, al werkend op de kerktoren, uitglijdt en blijft hangen op grote hoogte. Dakdekker Limp...
Oude ansicht Boldershof Druten. Bron: www.canonsociaalwerk.eu
Boldershof, instelling ter verzorging door Franse zusters
In de Ambtshuisstraat in Druten staan de oude paviljoens van Boldershof. In 1903 kopen de Franse zusters Filles de la Sagesse (dochters der Wijsheid) de...
Schilderij van het huis, slot of kasteel Kernhem Ede, zoals het eruitzag voordat het huidige classicistische huis in 1803 werd gebouwd, Isaak Ouwater, 1784. Collectie Historisch Museum Ede
Huis Kernhem
De graven van Gelre bouwen van de 12e tot en met de 14e eeuw diverse versterkingen langs de grenzen met Utrecht. De...
Zijaanzicht van de dikke toren bij de Waal (Bron: John Scholte)
De dikke toren in Varik
Het zicht op Varik wordt sinds mensenheugenis bepaald door de oude, dikke en stompe toren. Omstreeks 970 wordt in geschreven bronnen...
Huis Bergh Restauratie 1940 0168
Laat middeleeuwse verdedigingswal
De wal heeft een directe verbinding met het 18e-eeuwse parkbos de Plantage, waar de bezoeker vrij kan wandelen. In 1473 werd er...
Molukse barak in Ned. Openluchtmuseum Arnhem
Molukkers
Ruim twintig procent van de Molukkers die in de jaren vijftig naar Nederland kwamen, kreeg een onderkomen in Gelderland. Aan de ...
Een klant aan het loket van het bijkantoor van de Boerenleenbank aan de Margrietstraat. De computer is er nog niet en de bankbediende werkt het spaarboekje met de pen bij. Archief Rabobank Groesbeek
Van loonzakje naar pinautomaat
'De volgende', roept directeur Witteveen. In het halletje voor het kantoor is het een drukte van jewelste. Het is zaterdagmiddag en...
Dijkmagazijn Deest op de Waalbandijk. Foto Hans Barten
Dijkmagazijn Deest
Langs de grote rivieren staat een groot aantal dijkmagazijnen. Deze dijkmagazijnen zijn gebouwd in de tijd van de polderdistricten en in...
De pomp in Tiel
De pomp op de Tielse Markt
Over de geschiedenis van de omgang met water in Tiel is maar weinig bekend. Onderzoek naar die geschiedenis, van regen tot ...
Arnhem, Rijnkade
Rijnkade
John Frost vervolgde zijn opmarsroute naar de brug via de Rijnkade en parallel gelegen wegen als de Weerdjesstraat. De hele omgeving van de brug werd...
Op 29 september 1943 werden de bewoners per trein naar Westerbork gebracht. Deze foto is op die dag genomen bij het oude station van Barneveld. Foto: Th.J. Kranenborg, collectie Gemeentearchief Barneveld
Joodse tehuizen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel joodse Nederlanders, zigeuners, homoseksuelen en verzetstrijders gevangen genomen en vervoerd naar concentratiekampen. Velen van hen zijn daar overleden. Ook...
winterpret
Schaatsen op de grote vijver in Sonsbeek
De grote vijver in Sonsbeek, verandert in een dorpsplein van ijs omdat bewoners van de Hoogkamp er massaal naar toetrekken zodra er...
Oude toren Ewijk bescheiden deur
Oude toren in Ewijk
Aan de dakmoeten op de oostmuur van de oude toren aan de Julianastraat in Ewijk, is de geschiedenis van de voormalige kerk af te lezen....
Villa Sprokkelenburg werd op 13 mei 1940 geraakt bij Duitse bombardementen. Foto Ypma.
Op de vlucht voor de bommen
Nadat de Duitsers op 10 mei 1940 Nederland zijn binnengevallen, wordt ook bij Culemborg gevochten. De stad grenst aan de Nieuwe ...
De Waterstraat met rechts de HBS, gezien vanaf de Groenmarkt, rond 1900
De familie Nijhof in de Waterstraat
Herman Nijhof woonde met zijn ouders op de rechterhoek van de Waterstraat en de Bakkerstraat, boven de meubelmakerij van zijn vader. Op 14 oktober 1944...
Agent Drieënhuizen regelde tot begin jaren '60 het verkeer op de hoek van de Langestraat en de Venestraat in Nijkerk, destijds de doorgaande route Amersfoort-Zwolle (archief Stichting Oud Nijkerk).
Ruimte voor auto's
Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er snel meer auto's, bussen en vrachtverkeer op de weg.  De oude straten waren vaak te smal...
Sleutel uit Passewaay
Bataven in Passewaaij
Vanaf 400 v. Chr. wonen er Kelten in onze omgeving. Ergens tussen 50 en 12 v. Chr. is de stam van de Bataven hier binnengekomen....

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl